Στη δημιουργία ενός απλούστερου, αποδοτικότερου και αρτιότερου συστήματος ΦΠΑ προχωρά η Ε.Ε. “Ο φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) καταβάλλεται από τους πολίτες της Ένωσης, εισπράττεται από τις επιχειρήσεις και αντιπροσωπεύει ποσοστό πάνω από 20% των εθνικών εσόδων. Έχει, συνεπώς, σημαντικό αντίκτυπο για κάθε μεμονωμένο πολίτη της Ε.Ε. Ωστόσο, έχουν πλέον παρέλθει 40 έτη από τότε που συγκροτήθηκε για πρώτη φορά το σύστημα ΦΠΑ της Ε.Ε., οπότε το καθεστώς δεν συμβαδίζει, πλέον, με την κινούμενη από τις επιχειρήσεις και βασιζόμενη στην τεχνολογία, οικονομία μας. Ήλθε η ώρα για μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση του καθεστώτος ΦΠΑ”, δήλωσε ο κ. Algirdas Šemeta, Επίτροπος αρμόδιος για τη φορολογία, την τελωνειακή ένωση, τον έλεγχο και την καταπολέμηση της απάτης.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τρεις πρωταρχικοί αντικειμενικοί σκοποί διαμορφώνουν το όραμα για το νέο σύστημα ΦΠΑ.

Κατά πρώτον, ο ΦΠΑ πρέπει να καταστεί πρακτικότερος για τις επιχειρήσεις. Ένα απλούστερο, διαφανέστερο σύστημα ΦΠΑ θα ελάφρυνε τις επιχειρήσεις από σοβαρό διοικητικό φόρτο και θα ενθάρρυνε περισσότερες διασυνοριακές εμπορικές συναλλαγές. Αυτό με τη σειρά του, θα συμβάλει στην οικονομική μεγέθυνση. Μεταξύ των σχεδιαζόμενων μέτρων για ένα φιλικότερο προς τις επιχειρήσεις ΦΠΑ περιλαμβάνονται η επέκταση της προσέγγισης “μιας στάσης” για τις διασυνοριακές εμπορικές πράξεις, η τυποποίηση των δηλώσεων ΦΠΑ και η παροχή σαφούς και εύκολης πρόσβασης στα αναλυτικά στοιχεία όλων των εθνικών καθεστώτων ΦΠΑ, μέσω κεντρικής δικτυακής πύλης.

Δεύτερον, ο ΦΠΑ πρέπει να καταστεί πλέον αποδοτικός, όταν στηρίζει τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης των κρατών - μελών και τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη. Η διεύρυνση των φορολογικών βάσεων και ο περιορισμός της χρήσης μειωμένων ποσοστών θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα έσοδα για τα κράτη μέλη, χωρίς την ανάγκη αυξήσεως ποσοστών. Μάλιστα, το κανονικό ποσοστό ΦΠΑ θα μπορούσε ακόμη και να μειωθεί σε ορισμένα κράτη – μέλη, χωρίς να υπάρξουν τυχόν επιπτώσεις στα έσοδα, εάν καταργηθούν οι εξαιρέσεις και μειώσεις. Στην ανακοίνωση διατυπώνονται οι αρχές που θα πρέπει να κατευθύνουν την επανεξέταση των εξαιρέσεων και των μειωμένων ποσοστών. Η Επιτροπή θα αναλύσει, επίσης, τη χρήση των μειωμένων ποσοστών και εξαιρέσεων από τα κράτη – μέλη, όταν εξετάσει τις δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Τρίτον, πρέπει να σταματήσει η τεράστια απώλεια εσόδων που συμβαίνει σήμερα λόγω μη είσπραξης του ΦΠΑ και απάτης. Εκτιμάται ότι ποσοστό περίπου 12% του συνολικού ποσού ΦΠΑ το οποίο θα μπορούσε να εισπραχθεί, διαρρέει (το αποκαλούμενο έλλειμμα ΦΠΑ). Το 2012, η Επιτροπή θα προτείνει μηχανισμό ταχείας αντίδρασης για να διασφαλίσει ότι τα κράτη - μέλη μπορούν να ανταποκρίνονται καλύτερα σε μηχανισμούς, όπου υπάρχουν υπόνοιες για απάτη. Επιπλέον, η Επιτροπή θα διερευνήσει κατά πόσον χρειάζεται να ενισχυθούν οι ισχύοντες τώρα μηχανισμοί καταπολέμησης της απάτης, όπως το Eurofisc και θα διερευνήσει τη δυνατότητα διασυνοριακής ομάδας ελέγχου, για να διευκολύνει τους πολυμερείς ελέγχους.

Τέλος, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν έχει πλέον νόημα το από μακρού υφιστάμενο πρόβλημα της αλλαγής προς σύστημα ΦΠΑ βασιζόμενο στη φορολόγηση στην πηγή. Ως εκ τούτου, ο ΦΠΑ θα εξακολουθήσει να εισπράττεται στη χώρα προορισμού (δηλαδή εκεί όπου ευρίσκεται ο πελάτης) και η Επιτροπή θα καταβάλει προσπάθεια να δημιουργήσει ένα σύγχρονο, ενωσιακό σύστημα ΦΠΑ βασιζόμενο στην αρχή αυτή.