Στην υποβάθμιση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας κατά δύο βαθμίδες και της πιστοληπτικής ικανότητας της Πορτογαλίας σε ξένο νόμισμα κατά μια βαθμίδα προχώρησε ο οίκος Standard & Poor's. «Μετά την εκπνοή του πρώτου προγράμματος επίσημης στήριξης, η Ελλάδα είναι πιθανό να προσφύγει στο ESM», επισημαίνει.

Πιο συγκεκριμένα, ο οίκος υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας σε 'BB-' από 'BB+' και της Πορτογαλίας σε 'ΒΒΒ-' από 'ΒΒΒ'. Η αξιολόγηση της Ελλάδας παραμένει σε καθεστώς «CreditWatch» με αρνητικές επιπτώσεις, στο οποίο τέθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2010. Η S&P προειδοποιεί ότι πιθανόν να προχωρήσει σε νέα υποβάθμιση της Ελλάδας κατά μία ή δύο βαθμίδες εάν επιδεινωθούν περαιτέρω τα δημοσιονομικά της χώρας.

Στις 2 Μαρτίου η S&P είχε προειδοποιήσει για πιθανή υποβάθμιση των αξιολογήσεών της για την Ελλάδα και την Πορτογαλία, εξαιτίας των ανησυχιών για την επίδραση που θα έχει το ευρωπαϊκό ταμείο διάσωσης στους κατόχους χρέους των δύο χωρών.

«Η υποβάθμιση αντανακλά τις εντυπώσεις μας από τη καταληκτική ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 24-25 Μαρτίου, η οποία επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις που είχαμε διατυπώσει στο παρελθόν. Οι προσδοκίες αυτές αφορούν, πρώτον, στην πιθανότητα η αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους να αποτελέσει προϋπόθεση για την προσφυγή στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και, δεύτερον, τα δάνεια του ESM να έρχονται σε προτεραιότητα έναντι του προτιμώμενου μη εξασφαλισμένου δημόσιου χρέους», δήλωσε ο αναλυτής της Standard & Poor's, Μάρκο Μρσνικ. «Και οι δύο αυτές παράμετροι λειτουργούν, κατά τη γνώμη μας, επιβαρυντικά για τους εμπορικούς πιστωτές των κρατών που δανείζονται στο πλαίσιο του ESM», επισήμανε.

Όπως εξηγεί η S&P, οι προαναφερόμενες προϋποθέσεις για δανεισμό από το ESM υπονομεύουν τα σχέδια της Ελλάδας για επιστροφή στις κεφαλαιαγορές στα μέσα του 2013, όταν θα λήξει ο υφιστάμενος μηχανισμός διάσωσης από το ΔΝΤ και την ΕΕ, γεγονός που ενισχύει την πιθανότητα αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους.

Ταυτόχρονα, η S&P επισημαίνει τους αυξανόμενους κινδύνους που εμπεριέχονται στη δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας, οι οποίοι εκτιμά ότι συνεπάγονται δημοσιονομική επιδείνωση για το 2010. Κατά τη γνώμη της, το ταμειακό έλλειμμα και οι εκκρεμείς δαπάνες θα υπερβούν τις προβλέψεις της ελληνικής κυβέρνησης για το προηγούμενο οικονομικό έτος, με αποτέλεσμα το συνολικό δημόσιο έλλειμμα να διαμορφωθεί σε υψηλότερα επίπεδα από το 9,6% επί του ΑΕΠ που εκτιμά η ελληνική κυβέρνηση.

Επιπλέον, υποστηρίζει ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν κατάφερνε να περιορίσει αποτελεσματικά τις δαπάνες προκειμένου να αποτρέψει την περαιτέρω συσσώρευση ληξιπρόθεσμων οφειλών το 2011. Τα δημόσια έσοδα υπολείπονται των προβλέψεων του προϋπολογισμού και, όπως τονίζει, οι προοπτικές είσπραξης φόρων παραμένουν αβέβαιες, τόσο λόγο της εξασθένισης της εγχώριας ζήτησης όσο και λόγω των συνεχιζόμενων αδυναμιών στο φοροεισπρακτικό σύστημα.

«Στόχος της Standard & Poor's είναι να βγάλει την Ελλάδα από το καθεστώς CreditWatch εντός των επόμενων τριών μηνών, μετά την ανακοίνωση των οριστικών στοιχείων από την κυβέρνηση σχετικά με την εκπλήρωση των στόχων του προϋπολογισμού και αφού θα έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο των δημοσιονομικών τάσεων για το 2011», υπογράμμισε ο κ. Μρσνικ.