Το φάκελο του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, με τα αιτήματά τους για έγκριση νέου «πακέτου» σωτηρίας, ετοιμάζονται να αποστείλουν στον Χ. Αλμούνια, στις Βρυξέλλες, οι  ελληνικές αρχές, ενόψει της ενίσχυσης των τραπεζών από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, που σε λίγες ημέρες θα έχει ιδρυθεί με τις «ευλογίες» της Τράπεζας της Ελλάδος, του υπουργείου Οικονομικών και της «τρόικας» των δανειστών μας. Το ερώτημα, όμως, είναι ποιοι θα πάρουν αυτή τη φορά τις ενισχύσεις από το «πακέτο»;

Ο Ισπανός επίτροπος Ανταγωνισμού  προανήγγειλε την Παρασκευή την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης για μια νέα συμφωνία της Αθήνας με την Κομισιόν. Η αύξηση του κόστους δανεισμού μεταξύ των τραπεζών θα μπορούσε να οδηγήσει ορισμένες κυβερνήσεις σε νέα παρέμβαση διάσωσης τραπεζών οι οποίες μέχρι σήμερα δεν είχαν προσφύγει σε κρατική βοήθεια, δήλωσε στην εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung, εκτιμώντας ότι ορισμένες τράπεζες, κυρίως μερικές ισπανικές και ελληνικές, είναι πιθανόν να ζητήσουν βοήθεια.

Από την κλιμάκωση της κρίσης το Σεπτέμβριο του 2008, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εγκρίνει τεράστια σχέδια κεφαλαιακής ενίσχυσης τραπεζών. «Ενδεχομένως να έχουμε και λίγη δουλειά παραπάνω», δηλώνει τώρα ο Αλμούνια, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα είναι πιθανόν να θέσει σε εφαρμογή ένα νέο κρατικό σχέδιο για τις τράπεζες, δεδομένου ότι το μνημόνιο συνεργασίας με την Ε.Ε. και το ΔΝΤ είχε εκπονηθεί εν μέρει με την πρόθεση αυτή και προβλέπει νέες κεφαλαιακές ενισχύσεις μέχρι του ποσού των 10 δις. ευρώ από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. «Δεν μπορώ να προβλέψω τίποτα. Αλλά υποψιάζομαι ότι η Ελλάδα θα προχωρήσει σε ένα νέο κρατικό σχέδιο διάσωσης σε συνεργασία με τις Βρυξέλλες», τονίζει ο επίτροπος Ανταγωνισμού.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι το μνημόνιο για τη χρηματοδότηση της χώρας με τα 110 δις. ευρώ, από τα οποία τα 10 δις. ευρώ θα κατευθυνθούν σε κεφαλαιακές ενισχύσεις τραπεζών (κολοσσιαίο ποσό, αν αναλογισθεί κανείς ότι το αντίστοιχο «πακέτο» του 2008 περιελάμβανε κεφαλαιακές ενισχύσεις μέχρι 5 δις. ευρώ…) προβλέπει, ότι οι ενισχύσεις θα δοθούν με σεβασμό στους ευρωπαϊκούς κανόνες ανταγωνισμού.

Αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά για τις ελληνικές τράπεζες και, ειδικότερα, για τον τρόπο με τον οποίο θα μοιρασθούν τα πρόσθετα κεφάλαια:

n  Στην προηγούμενη διαδικασία ενισχύσεων, με τα 28 δις. ευρώ, η Κομισιόν είχε επιτρέψει αρκετή χαλαρότητα και αυτό επέτρεψε στην κυβέρνηση να προσφέρει ενισχύσεις ακόμη και σε μικρές τράπεζες, χωρίς σημασία για τη σταθερότητα του συστήματος (όπως η Proton Bank), ή να ενισχύσει άνευ όρων την Αγροτική Τράπεζα, παρότι μια πιο αυστηρή ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου θα επέβαλε να εγκριθεί ένα σχέδιο αναδιάρθρωσής της, πριν δοθούν ενισχύσεις.

n  Αυτή τη φορά, το ερώτημα είναι αν η Κομισιόν θα επιτρέψει να καταβληθούν ενισχύσεις σε τράπεζες χωρίς συστημική σημασία, ή αν θα το μπλοκάρει, οδηγώντας τις μικρές τράπεζες με ασθενή κεφαλαιακή βάση σε υποχρεωτικές απορροφήσεις από μεγάλες, οι οποίες θα μπορούν να ενισχυθούν, ως συστημικά σημαντικές. Αν η Κομισιόν επιμείνει αυτή τη φορά σε ενισχύσεις μόνο των μεγάλων τραπεζών, θα έχουμε ουκ ολίγες απορροφήσεις μικρών, τονίζουν τραπεζικά στελέχη.

n  Επιπλέον, ένα βασικό ερώτημα είναι πώς θα αντιμετωπισθεί αυτή τη φορά η περίπτωση της Αγροτικής Τράπεζας: αν συνεχίσει να λαμβάνει κρατικές ενισχύσεις χωρίς όρους, η Κομισιόν θα μπορούσε να θεωρήσει ότι στρεβλώνεται ο ανταγωνισμός καθώς μια κρατική τράπεζα, με συνεχείς «αιμοδοσίες» από το Δημόσιο, θα παραμένει στην αγορά με πλήρη ανάπτυξη δραστηριοτήτων. Πιθανό είναι, για να αποφευχθεί αυτός ο κίνδυνος, η Κομισιόν να επιβάλει την εκπόνηση σχεδίου εξυγίανσης της ΑΤΕ με μαζικές εκχωρήσεις τομέων δραστηριοποίησής της, όπως άλλωστε έχει γίνει και σε άλλες περιπτώσεις ευρωπαϊκών τραπεζών.