Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολουθούν τα τραπεζικά στελέχη τις εξελίξεις στο προσκήνιο και το παρασκήνιο, αναφορικά με την εσπευσμένη προσφυγή των τεσσάρων μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών στην Τράπεζα της Ελλάδος, που με τη σειρά της μετέφερε στο υπουργείο Οικονομικών και τον Πρωθυπουργό τις νέες ικεσίες για κρατική υποστήριξη.

Το αίτημα εγκρίθηκε τελικά από τον Πρωθυπουργό, σε συνάντηση που είχε με το διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος και δίνει τη δυνατότητα στις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας να κάνουν ανά πάσα στιγμή χρήση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων που είχαν τεθεί στη διάθεσή τους από την κυβέρνηση ήδη από το φθινόπωρο του 2008, αλλά ως τώρα είχαν αξιοποιηθεί μόνο εν μέρει, καθώς οι τραπεζίτες έκαναν επιδείξεις ισχύος –κενές περιεχόμενου, όπως αποδεικνύεται σήμερα…- σνομπάροντας κυρίως τα 15 δις. ευρώ των κρατικών εγγυήσεων δανεισμού.

Έτσι, οι τράπεζες θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν από το… άδειο κρατικό ταμείο περίπου 3,5 δις. ευρώ σε ειδικά κρατικά ομόλογα, που ως τώρα δεν είχαν αξιοποιήσει ως τώρα, αλλά και τις εγγυήσεις του Δημοσίου για να δανεισθούν μέχρι 14 δις. ευρώ, καθώς ήδη το 1 δις. ευρώ των εγγυήσεων έχει αξιοποιηθεί.

Πίσω από την αιφνίδια μεταστροφή των τραπεζιτών, που μέχρι πρόσφατα έδειχναν πανίσχυροι, κρύβεται η ανάγκη κυρίως δύο μεγάλων τραπεζών να ενισχύσουν άμεσα τη ρευστότητα τους, ανάγκη που αποδίδεται στο παρασκήνιο της τραπεζικής αγοράς σε δύο  βασικές αιτίες:

1.      Τη σημαντική εκροή καταθέσεων, που είναι πολύ μεγαλύτερη στις συγκεκριμένες τράπεζες από όσο κατά μέσο όρο στο τραπεζικό σύστημα και, πολύ περισσότερο, στις άλλες δύο μεγάλες τράπεζες της ισχυρής τετράδας.

2.      Το «τέλος παιχνιδιού» για τις τιτλοποιήσεις, μέσω των οποίων είχαν αντληθεί από τις τράπεζες τεράστια ποσά (συνολικά 54 δις. ευρώ τίτλων έχουν εκδοθεί, εκ των οποίων οι μισοί είχαν ως τώρα κορυφαία αξιολόγηση και γίνονταν δεκτοί από την ΕΚΤ για αναχρηματοδότηση).

Ιδιαίτερα το σκέλος των τιτλοποιήσεων έχει μεγάλη σημασία για τις δύο τράπεζες που αντιμετωπίζουν σήμερα τα πιεστικότερα προβλήματα ρευστότητας, καθώς έχουν αντλήσει τεράστια ποσά για τα μεγέθη του ενεργητικού τους, ενώ είναι γνωστό  ότι τις επόμενες ημέρες η Moody’s θα προχωρήσει σε μαζικές υποβαθμίσεις αξιολόγησης τιτλοποιήσεων, με μεγαλύτερα «θύματα» τις συγκεκριμένες τράπεζες.

Όπως συνήθως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας εμφανίσθηκαν ενώπιον της κυβέρνησης ενωμένες, στο αίτημά τους για άμεση χρηματοδότηση από το Δημόσιο προκειμένου να αποφύγουν τα χειρότερα, παρότι στην αγορά είναι γνωστό, ότι στην πραγματικότητα μόνο δύο τράπεζες έχουν πιεστική ανάγκη.

Πάντως, αρκετοί παρατηρητές της αγοράς παρατηρούν ότι με μεγάλη καθυστέρηση σπεύδουν τώρα οι τραπεζίτες να λάβουν εγγυήσεις δανεισμού από το Δημόσιο, ενώ ως τώρα έλεγαν ότι είναι ένα ακριβό εργαλείο δανεισμού που προτιμούσαν να μη χρησιμοποιήσουν, καθώς μάλιστα η χρήση του θα οδηγήσει και σε μακροχρόνια παραμονή του Δημοσίου ως επόπτη στα διοικητικά τους συμβούλια.

Οι τράπεζες, αντί να αξιοποιήσουν πλήρως το «πακέτο» των 28 δις. ευρώ, σύμφωνα με τους επικριτές των διοικήσεών τους, προτίμησαν να προσφύγουν σε τιτλοποιήσεις αμφίβολης ποιότητας για να αντλήσουν χρηματοδοτήσεις, ενώ παράλληλα έκοψαν ασφυκτικά τις πιστώσεις στην οικονομία, συμβάλλοντας στη διολίσθηση της χώρας στην ύφεση. Και μόνο τώρα, επειδή δεν έχουν άλλη εναλλακτική λύση, στρέφονται πάλι στο κράτος για να ζητήσουν ενισχύσεις, ενώ ήδη έχει προκληθεί μεγάλη ζημιά στην οικονομία από την απροθυμία τους να δεχθούν το Δημόσιο ως εγγυητή των δανείων τους στον κατάλληλο χρόνο…