Ασφυκτικές συνθήκες για την Alpha Bank δημιουργεί η υποβάθμιση-μαχαιριά των καλυμμένων ομολόγων της τράπεζας από την Standard & Poor’s, που είναι ενδεχόμενο τους επόμενους μήνες να ανοίξει μια μεγάλη χρηματοδοτική «τρύπα» στην τράπεζα, λόγω των νέων κανόνων που θέτει σε ισχύ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Η Standard & Poor’s αφαίρεσε χθες από τα καλυμμένα ομόλογα της Alpha την κορυφαία βαθμολογία “ΑΑΑ” που απολάμβαναν ως τώρα και πλέον τα βαθμολογεί με “ΑΑ-“. Αυτή η… ανεπαίσθητη υποβάθμιση έχει σοβαρές συνέπειες για την κορυφαία ιδιωτική τράπεζα, καθώς καλύπτει τίτλους μεγάλης αξίας (8 δις. ευρώ!).

Οι τίτλοι αυτοί της Alpha είχαν αξιοποιηθεί για την άντληση ρευστότητας από την ΕΚΤ. Οι τίτλοι είχαν κορυφαία βαθμολογία όχι μόνο από την S&P, αλλά και από τους δύο άλλους οίκους αξιολογήσεων, την Fitch και την Moody’s:

-          Ο οίκος Moody’s εξακολουθεί να διατηρεί ως τώρα την κορυφαία βαθμολογία, όπως και η Fitch, επιτρέποντας στην Alpha να διατηρεί τους τίτλους αυτούς σε δέσμευση στην ΕΚΤ για την άντληση ρευστότητας.

-          Όμως, η Fitch έχει ήδη προειδοποιήσει από τις 9 Δεκεμβρίου 2009, ότι θέτει υπό παρακολούθηση τα συγκεκριμένα ομόλογα, όπως και άλλων δύο τραπεζών, με προοπτική πιθανής υποβάθμισης, ενώ και η Moody’s πρόσφατα ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει σε αναθεώρηση της μεθοδολογίας αξιολόγησης τιτλοποιήσεων από ελληνικές τράπεζες.

-          Για τη συγκεκριμένη έκδοση της Alpha είχαν εμφανισθεί τα πρώτα «σύννεφα» στον ορίζοντα των αξιολογήσεων ήδη από το περασμένο καλοκαίρι, ενώ τον Δεκέμβριο η Moody’s είχε ανακοινώσει ότι διατηρεί την υψηλή τους βαθμολογία, χάρη όμως σε μια παρέμβαση με αρκετά υψηλό κόστος για την Alpha. Η τράπεζα είχε υποχρεωθεί να προχωρήσει σε «πιστωτική ενίσχυση» (credit enhancement), δηλαδή να αντικαταστήσει ορισμένα από τα στεγαστικά δάνεια που είχαν «χτυπήσει κόκκινο» με άλλα υγιή.

Μετά την υποβάθμιση από την S&P είναι αναμενόμενο να κινηθούν αργά ή γρήγορα στην ίδια κατεύθυνση και οι δύο άλλοι οίκοι αξιολογήσεων. Όμως, έστω και μία υποβάθμιση ακόμη θα είναι αρκετή για να πάψει η ΕΚΤ να δέχεται τους τίτλους για αναχρηματοδότηση, καθώς η κεντρική τράπεζα έχει  ανακοινώσει ότι από τον Μάρτιο θα χρειάζονται τουλάχιστον δύο κορυφαίες αξιολογήσεις για να γίνονται δεκτά τα ομόλογα των ευρωπαϊκών τραπεζών για αναχρηματοδότηση.

Αν αυτό συμβεί, πολύ σύντομα τα συγκεκριμένα χρεόγραφα θα πάψουν να γίνονται δεκτά από την ΕΚΤ και η Alpha θα πρέπει να βρει άλλα στοιχεία του ενεργητικού της για να υποκαταστήσει τη χαμένη ρευστότητα, άσκηση αυξημένης δυσκολίας στο σημερινό αντίξοο περιβάλλον, όπως εκτιμούν οικονομικοί αναλυτές.

Οι «πονοκέφαλοι» της διοίκησης της Alpha για τις πιέσεις ρευστότητας που δημιουργεί η συγκυρία είναι ενδεικτικοί των ευρύτερων τάσεων στο τραπεζικό σύστημα, καθώς οι ελληνικές τράπεζες έχουν προχωρήσει σε εκδόσεις τίτλων αξίας αρκετών δεκάδων δις. ευρώ και οι πιθανές υποβαθμίσεις καθιστούν πλέον ορατό τον κίνδυνο να πάψουν να γίνονται δεκτοί από την ΕΚΤ για αναχρηματοδότηση, την ώρα μάλιστα που οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν κατ’ ουσία αποκλεισμένες από τη διατραπεζική αγορά, λόγω της κρίσης στην αγορά των κρατικών ομολόγων…