Στα μέτρα των τραπεζών «έκοψε» τελικά το υπουργείο Οικονομικών τη φορολογική μεταρρύθμιση, υιοθετώντας μέτρα, που εκτιμάται ότι θα επιτρέψουν στις τράπεζες να υποδεχθούν πρόσθετα, σημαντικά ποσά καταθέσεων τους επόμενους μήνες, εφόσον βέβαια διαψευσθούν οριστικά τα σενάρια για μια ελληνική χρεοκοπία.

Σε μια κρίσιμη στιγμή για τη ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος και καθώς τα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων είχαν αρχίσει και πάλι να κινούνται έντονα ανοδικά, αρχικά από τις μικρότερες τράπεζες, το υπουργείο Οικονομικών δίνει διπλό «φιλί ζωής» στις καταθέσεις, καθώς:

1.      Οι καταθέσεις εξαιρούνται τελικά οριστικά από τα περιουσιακά στοιχεία που θα δηλώνονται στην εφορία, για να προσδιορίζεται η πραγματική οικονομική επιφάνεια των φορολογουμένων. Στο περιουσιολόγιο του υπ. Οικονομικών θα καταγράφονται ακίνητα, αυτοκίνητα, σκάφη, εναέρια μέσα μεταφοράς, κατοχή μετοχών, αμοιβαίων κεφαλαίων και εταιρικών μεριδίων, αλλά όχι και οι καταθέσεις. Αυτό, όπως σημειώνουν τραπεζικά στελέχη, ήταν ένα από τα βασικά αιτήματα της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών για τη φορολογική μεταρρύθμιση, καθώς και μόνη η υποψία εφαρμογής του πόθεν έσχες στις καταθέσεις είχε προκαλέσει σημαντικές εκροές τους τελευταίους μήνες.

2.      Τα κίνητρα για τον επαναπατρισμό ελληνικών κεφαλαίων από τρίτες χώρες είναι επίσης «κομμένα» στα μέτρα των τραπεζών, καθώς η εξαίρεση από τον έλεγχο πόθεν έσχες θα παρέχεται στους φορολογουμένους μόνο εάν καταθέτουν για ένα χρόνο σε προθεσμιακό λογαριασμό τα κεφάλαιά τους. Το Δημόσιο θα λαμβάνει σε αυτή την περίπτωση μόνο ένα ποσοστό 5% του κεφαλαίου ως εφάπαξ φορολογική επιβάρυνση, ενώ οι τράπεζες θα λαμβάνουν το 95% του επαναπατριζόμενου κεφαλαίου, σαν προθεσμιακή κατάθεση. Ουδείς μπορεί να υπολογίσει έστω και κατά προσέγγιση το ποσό των κεφαλαίων που θα επαναπατρισθούν με τον τρόπο αυτό, αλλά πάντως τα κεφάλαια θα «παρκάρουν» υποχρεωτικά τουλάχιστον για ένα χρόνο σε τραπεζικούς λογαριασμούς.

Τραπεζικά στελέχη σημειώνουν, ότι η «αιμορραγία» καταθέσεων των τελευταίων μηνών ήταν αρχικά συνέπεια των φόβων για επιβολή αυστηρών φορολογικών μέτρων, με επέκταση του πόθεν έσχες και στις καταθέσεις. Όμως, στη συνέχεια οι περισσότεροι πελάτες που θέλησαν να απομακρύνουν τα κεφάλαιά τους από ελληνικές τράπεζες το έκαναν υπό την απειλή των σεναρίων χρεοκοπίας της χώρας, που διακινούνται μετ’ επιτάσεως ιδιαίτερα τις τελευταίες εβδομάδες.

«Κάποτε συζητούσαμε με ένα πελάτη την εβδομάδα για το ενδεχόμενο χρεοκοπίας της χώρας, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες τέτοιες συζητήσεις είχαν περάσει στην ημερήσια διάταξη», τονίζει στέλεχος private banking μεγάλου τραπεζικού ομίλου. Αν διαψευσθούν αυτά σενάρια, επισημαίνει ο ίδιος, οι καταθέσεις θα αυξηθούν και πάλι, ιδιαίτερα όταν γίνει αντιληπτό από τους φορολογουμένους ότι εξακολουθούν να αποτελούν κατάλληλο «αντίδοτο» στο πόθεν έσχες της εφορίας.

Τις τελευταίες ημέρες, η κρίση ρευστότητας άρχισε να πιέζει όλο και εντονότερα τις μικρότερες τράπεζες, που υποχρεώθηκαν και πάλι να ανεβάσουν τα επιτόκιά τους. Οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας προς το παρόν δεν έχουν επηρεασθεί, αλλά ήδη αρκετές μικρότερες έχουν ανεβάσει τα επιτόκιά τους ακόμη και στο 3%. Αν παραταθεί η αβεβαιότητα στις αγορές, που έχει κλείσει το δρόμο στις τράπεζες για δανεισμό από τη διατραπεζική, τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι πολύ σύντομα θα ανεβούν και πάλι τα επιτόκια προθεσμιακών καταθέσεων σε ποσοστά δυσβάστακτα για το τραπεζικό σύστημα.