Ρευστότητα αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ κινδυνεύουν να χάσουν μέσα σε μια ημέρα οι ελληνικές τράπεζες, μετά την τελευταία «μαχαιριά» του οίκου Moody’s στο τραπεζικό σύστημα της χώρας, αυτή τη φορά με την απειλή υποβάθμισης της αξιολόγησης των τιτλοποιήσεών τους.

Την ώρα που κάποιοι στρέφουν κακώς τη δημόσια συζήτηση στους υποτιθέμενους κινδύνους για τις τιτλοποιήσεις των τραπεζών από το νόμο της κ. Λούκας Κατσέλη για τη ρύθμιση ενήμερων οφειλών επιχειρήσεων, αποδεικνύεται ότι ο πραγματικός κίνδυνος για τις τράπεζες προέρχεται από την υποβάθμιση της αξιολόγησης των ελληνικών ομολόγων, η οποία απειλεί να συμπαρασύρει και τις τραπεζικές τιτλοποιήσεις ένα ή και περισσότερα σκαλιά χαμηλότερα στην κλίμακα της αξιολόγησης:

n  Οι ελληνικές τράπεζες έχουν εκδώσει, ως γνωστόν, τίτλους μεγάλης αξίας, με βάση στοιχεία του ενεργητικού τους (από στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, μέχρι επιχειρηματικά δάνεια και συμβάσεις leasing). Εκτιμάται ότι η αξία αυτών των τίτλων υπερβαίνει τα 30 δις. ευρώ.

n  Αρκετοί από αυτούς τους τίτλους έχουν αξιολογηθεί από την Moody’s και άλλους οίκους με κορυφαία βαθμολογία τριπλού «Α» και αυτό σημαίνει ότι γίνονται δεκτή από την Τράπεζα της Ελλάδος για αναχρηματοδότηση με το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ (σήμερα 1%). Έτσι, οι τράπεζες έχουν αντλήσει πολύτιμη ρευστότητα πολλών δις. ευρώ  (μία μόνο μεγάλη τράπεζα άντλησε περισσότερα από 3 δις. ευρώ πέρυσι με αυτή τη μέθοδο).

n  Μετά τις εκδόσεις αυτές, όμως, η αξιολόγηση των κρατικών ομολόγων υποβαθμίσθηκε από την Moody’s στο Α2, δηλαδή στη χαμηλότερη από τις κορυφαίες βαθμολογίες του οίκου. Αυτό σημαίνει, με δεδομένο ότι η Moody’s είναι ο τελευταίος οίκος που κρατάει το «Α» για τα ελληνικά ομόλογα, ότι αν προχωρήσει σε υποβάθμιση κατά ένα σκαλί ακόμη, τα ελληνικά «χαρτιά» θα πάψουν από την 1^η Ιανουαρίου να γίνονται δεκτά για αναχρηματοδότηση.

Το ερώτημα που τίθεται είναι απλό: μπορούν, άραγε, να υπάρχουν τίτλοι τραπεζών της Ελλάδας με βαθμολογία τριπλού «Α», που θα εξακολουθήσουν να γίνονται δεκτοί για αναχρηματοδότηση από την ΕΚΤ, παρότι τα ίδια τα κρατικά ομόλογα κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός διαδικασίας αναχρηματοδότησης από την ΕΚΤ;

Στο ερώτημα αυτό η Moody’s δεν έχει απαντήσει οριστικά, αλλά πριν από λίγες ημέρες εξέδωσε μια ανακοίνωση αρκετά τεχνική για να συζητηθεί από το ευρύτερο κοινό, που όμως προκάλεσε… ανατριχίλες στα στελέχη των ελληνικών τραπεζών. Με την ανακοίνωση αυτή, ο οίκος προειδοποιεί ότι πολύ σύντομα θα αλλάξει τα κριτήρια αξιολόγησης των ελληνικών τιτλοποιήσεων από τράπεζες και μέχρι τότε παύει να δίνει βαθμολογία τριπλού «Α» σε οποιαδήποτε νέα τιτλοποίηση.

Η ανακοίνωση αυτή έχει δύο σοβαρές συνέπειες, μία ενδεχόμενη και μία βέβαιη:

-          Ενδεχόμενο είναι, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης των κριτηρίων από την Moody’s, να υπάρξει μαζική υποβάθμιση αξιολογήσεων τίτλων ελληνικών τραπεζών. Όσοι από αυτούς βαθμολογούνται σήμερα με τριπλό «Α» θα πάψουν να γίνονται δεκτοί από την Τράπεζα της Ελλάδος και οι τράπεζες που τους έχουν εκδώσει θα πρέπει να βρουν αμέσως μεγάλα ποσά για να τα επιστρέψουν στην ΤτΕ.

-          Βέβαιο είναι, ότι οι ελληνικές τράπεζες χάνουν, σε μία εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για τη ρευστότητά τους, τη δυνατότητα να χρηματοδοτηθούν από την ΕΚΤ με νέες τιτλοποιήσεις, αφού στο εξής η Moody’s και, πιθανότατα, οι άλλοι δύο οίκοι  αξιολογήσεων (S&P και Fitch) θα αρνούνται να δίνουν την ανώτατη βαθμολογία σε τέτοιους τίτλους. Έτσι, αν οι τράπεζες προχωρούν σε νέες εκδόσεις, θα πρέπει να βρίσκουν ιδιώτες αγοραστές των τίτλων τους, πράγμα δύσκολο, αν όχι αδύνατο, με τα σημερινά δεδομένα.

Έτσι, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι Έλληνες τραπεζίτες ασκούν αφόρητη πίεση στην κυβέρνηση να λάβει τα σκληρότερα δυνατά μέτρα για τη δημοσιονομική εξυγίανση, ώστε να διατηρήσουν τις ελπίδες τους για μια βελτίωση της αξιολόγησης των κρατικών ομολόγων, που θα απελευθερώσει και τους δικούς τους τίτλους από την πολιορκία των διεθνών οίκων. Ενός κακού (για το Δημόσιο) μύρια έπονται (για τις τράπεζες)…