Ό,τι παθαίνουν οι Έλληνες επιχειρηματίες και καταναλωτές, που βρίσκουν κλειστά τα τραπεζικά γκισέ και μάταια αναζητούν δάνεια, ή αντιμετωπίζουν αστρονομικά επιτόκια δανεισμού, κινδυνεύουν να πάθουν το δεύτερο τρίμηνο του έτους και οι Έλληνες τραπεζίτες, όταν έλθει η ώρα να απευθυνθούν στην αγορά για να αναχρηματοδοτήσουν παλαιότερα διατραπεζικά δάνεια.

Στο δεύτερο τρίμηνο του έτους, οι ελληνικές τράπεζες καλούνται να συγκεντρώσουν περισσότερα από 3 δις. ευρώ για να καλύψουν τις χρηματοδοτικές τους ανάγκες και το τρίμηνο αυτό είναι το «βαρύτερο» του 2010 από την άποψη αυτή. Το ποσό αυτό είναι το ελάχιστο που πρέπει να καλύψουν οι τράπεζες για να συνεχίσουν ομαλά τη λειτουργία τους, χωρίς να υπολογίζονται οι πρόσθετες ανάγκες ρευστότητας που έχουν, για να μπορέσουν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τις χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Καθώς το κόστος ασφάλισης των ελληνικών ομολόγων έναντι του κινδύνου χρεοκοπίας (spread στα CDS) έχει ξεπεράσει και τις 300 μονάδες βάσης, οδεύοντας προς τις 350, είναι προφανές ότι η διεθνής αγορά αντιμετωπίζει την Ελλάδα σαν χώρα υποψήφια για χρεοκοπία και τιμολογεί ανάλογα το κόστος δανεισμού σε επίπεδα πολύ υψηλότερα ακόμη και από «στριμωγμένες» χώρες της Ευρωζώνης, όπως η Ιρλανδία.

Σε αυτό το βαρύ κλίμα, οι τράπεζες καλούνται να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες και ο «λογαριασμός» αναμένεται… τσουχτερός. Μάλιστα, οι τράπεζες έχουν πλέον πολύ περιορισμένες επιλογές για τη χρηματοδότησή τους με asset backed securities (τιτλοποιήσεις), καθώς η ΕΚΤ θέτει σε ισχύ τους αυστηρούς κανόνες για τις νέες εκδόσεις, σύμφωνα με τους οποίους είναι απαραίτητη η λήψη βαθμολογιών από δύο τουλάχιστον οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Όπως επισήμανε η UniCredit σε χθεσινή της ανάλυση, τα αυξημένα κόστη χρηματοδότησης για την Ελλάδα, που αποτυπώνονται στα αυξημένα spread των CDS θα προκαλέσουν ανοδικές πιέσεις στο κόστος δανεισμού των τραπεζών από τη διατραπεζική αγορά.

Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με την UniCredit, ότι θα δούμε σύντομα και αυξημένο ανταγωνισμό στις καταθέσεις, καθώς οι τράπεζες θα προσπαθούν να αντλήσουν ρευστότητα με κάθε τρόπο.

Σε αυτό το σημείο, όμως, υπεισέρχεται και πάλι ο απρόβλεπτος παράγοντας του ελληνικού Δημοσίου: μιλώντας χθες στους δημοσιογράφους, ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να προσφύγει το Δημόσιο σε δανεισμό με λαϊκά ομόλογα, που θα διατεθούν απευθείας στην αγορά της λιανικής, προφανώς με αποδόσεις ανταγωνιστικές έναντι των τραπεζικών καταθέσεων.

Την ίδια στιγμή, οι τάσεις που διαμορφώνονται στην αγορά προκαλούν πρόσθετους πονοκεφάλους στους τραπεζίτες, καθώς το «έξυπνο χρήμα» αναζητεί τρόπους εξόδου από την Ελλάδα, υπολογίζοντας αυτή την φορά όχι τον κίνδυνο να καθιερωθεί πόθεν έσχες που θα περιλαμβάνει και τις καταθέσεις, αλλά τον κίνδυνο χρεοκοπίας της χώρας. Αν αυτό το κλίμα ανησυχίας συνεχισθεί, η συλλογή καταθέσεων θα γίνει ακόμη δυσκολότερη, σε μια στιγμή κρίσιμη για τις τράπεζες, που έχουν ανάγκη και το τελευταίο ευρώ που θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν.