Ώρες αγωνίας περνούν και πάλι οι Έλληνες τραπεζίτες, καθώς τα εκρηκτικά δημοσιονομικά προβλήματα της χώρας δημιουργούν εκ νέου συνθήκες «πολιορκίας» των τραπεζών, ιδιαίτερα μετά τη χθεσινή διπλή παρέμβαση του οίκου Standard & Poor’s για τα ομόλογα και την πιστοληπτική αξιολόγηση των τραπεζών.

Τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι η «πολιορκία» μπορεί να λυθεί μόνο αν η κυβέρνηση αποφασίσει να κάνει μια μεγάλη στροφή στην οικονομική πολιτική της, εγκαταλείποντας το μεγαλύτερο μέρος των προεκλογικών της δεσμεύσεων και εφαρμόζοντας μια δρακόντεια δημοσιονομική πολιτική, που θα αποσοβήσει έστω και την ύστατη ώρα τη νέα υποβάθμιση των ομολόγων από την S&P, αλλά και της πιστοληπτικής αξιολόγησης των ελληνικών τραπεζών.

Άλλωστε, επισημαίνουν τα ίδια στελέχη, η S&P ξεκαθάρισε χθες, ότι η νέα απειλή υποβάθμισης αντανακλά «την άποψή μας, ότι τα σχέδια δημοσιονομικής προσαρμογής που έχουν ανακοινωθεί από τη νέα κυβέρνηση είναι απίθανο να εξασφαλίσουν μια σταθερή μείωση των ελλειμμάτων και του δημοσίου χρέους. Χωρίς πρόσθετα μέτρα, το χρέος θα φθάσει το 125% του ΑΕΠ τον επόμενο χρόνο και θα είναι το μεγαλύτερο ανάμεσα στις 16 χώρες της Ευρωζώνης».

Αυτό σημαίνει, εκτιμούν στον τραπεζικό χώρο, ότι αν η κυβέρνηση δεν δώσει με το νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης σαφή μηνύματα υιοθέτησης μιας αυστηρής –και πειστικής- δημοσιονομικής πολιτικής, γίνεται ορατός ο κίνδυνος μιας νέας υποβάθμισης, που θα φέρει και πάλι το spread των ομολόγων εκεί που βρισκόταν στις αρχές του έτους, δηλαδή κοντά, ή και υψηλότερα, από τις 300 μονάδες βάσης.

Σύμφωνα με την οπτική των τραπεζιτών, το πρόβλημα στην παρούσα φάση είναι η επιμονή της κυβέρνησης να αποφύγει τα δρακόντεια δημοσιονομικά μέτρα που φαίνεται να απαιτούν οι αγορές, με αποτέλεσμα να «θολώνει» το τοπίο και για τις τράπεζες τους επόμενους μήνες. Πληροφορίες του “B” αναφέρουν ότι ήδη γίνονται παρασκηνιακά διαβήματα από τραπεζίτες στην κυβέρνηση, με στόχο να πειστεί να υπαναχωρήσει, αλλά προς το παρόν δεν είναι σαφές αν το ΠΣΑ που θα κατατεθεί τον Ιανουάριο στις Βρυξέλλες θα έχει τον προσανατολισμό που ζητούν οι τραπεζίτες.

Τραπεζικά στελέχη δεν κρύβουν την έκπληξή τους για τις πολύ σκληρές αναφορές που περιελάμβανε στη χθεσινή της ανακοίνωση για τις τράπεζες η S&P, τονίζοντας για παράδειγμα, ότι ο τραπεζικός κλάδος στην Ελλάδα αντιμετωπίζει τους μεγαλύτερους μακροπρόθεσμους κινδύνους στη δυτική Ευρώπη. Η S&P ανέφερε ότι συνεχίζει να αποτιμά το πώς θα επηρεάσουν οι προοπτικές ανάπτυξης της Ελλάδας τις εκτιμήσεις και τις βαθμολογίες των χρηματοπιστωτικών οίκων της χώρας.

Επιπλέον, επισήμανε ότι συνεχίζει να παρακολουθεί τις υπάρχουσες ανισορροπίες που επιβαρύνουν τα προφίλ χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών, όπως είναι η αυξημένη εξάρτηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αλλά και τα υψηλά ποσοστά βραχυπρόθεσμων χρεών στις συνολικές δομές χρηματοδότησής τους.

Στην παρούσα φάση, τρεις είναι οι μεγάλοι φόβοι των τραπεζιτών για το προσεχές διάστημα:

-          Καθώς το spread στα ομόλογα πλησίασε και πάλι χθες τις 200 μονάδες βάσης, εκφράζονται ανησυχίες για το ενδεχόμενο ενός νέου ράλι ανόδου, που θα κρατήσει αρκετά και θα προκαλέσει σημαντικές κεφαλαιακές απώλειες στις ελληνικές τράπεζες, οι οποίες διατηρούν μεγάλα χαρτοφυλάκια ομολόγων.

-          Η νέα απειλή υποβάθμισης έρχεται ακριβώς στη χρονική στιγμή, όπου οι τράπεζες ετοιμάζονται να βγουν στη διατραπεζική αγορά, για να ζητήσουν πιστώσεις που θα υποκαταστήσουν τη ρευστότητα της ΕΚΤ, η οποία θα πρέπει να μειωθεί δραστικά τους επόμενους μήνες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ανησυχίες για σημαντική αύξηση του κόστους άντλησης ρευστότητας.

-          Όσο δεν αποκλιμακώνεται το spread, τόσο σοβαρότερος γίνεται ο κίνδυνος να επαναληφθεί το φαινόμενο του σκληρού ανταγωνισμού των τραπεζών για καταθέσεις προθεσμίας, που θα ανεβάσει και πάλι το κόστος άντλησης ρευστότητας από τους καταθέτες, περιορίζοντας αισθητά το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο. «Ο ανταγωνισμός για καταθέσεις προθεσμίας μπορεί να επανέλθει όταν η ΕΚΤ αρχίσει να αποσύρει τη ρευστότητα. Και αυτό διότι η ισορροπία προσφοράς και ζήτησης θα μεταβληθεί προς όφελος των καταθετών», τόνιζε στην τελευταία της έκθεση η Goldman Sachs.