Νέα ιστορικά υψηλά χτύπησε χτες η χρήση του μηχανισμού καταθέσεων της μιας νύχτας (overnight) της ΕΚΤ από τις τράπεζες της Ευρωζώνης που, καθώς φαίνεται, έσπευσαν να ‘παρκάρουν’ στη κεντρική τράπεζα όλη την παραπανίσια ρευστότητα που η ίδια τους έδωσε τρεις μέρες πριν. 

Τη νύχτα της Δευτέρας οι ευρωπαϊκές τράπεζες κατέθεσαν στην ΕΚΤ 411.81 δις ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 82 δις ευρώ έναντι των καταθέσεών τους τη νύχτα της Πέμπτης πριν τα Χριστούγεννα και κατά 167 δις ευρώ έναντι δυο νύχτες πριν. Οι καταθέσεις της Δευτέρας ξεπέρασαν και τα ανώτατα ιστορικά υψηλά των 384.3 δις ευρώ που είχαν καταγραφεί στην πρώτη κορύφωση της ελληνικής κρίσης τον Ιούνιο του 2010.

 

Τι αντανακλούν τα αυξημένα αυτά νούμερα;

 

Καταρχήν, αντανακλούν τη συνέχιση της κρίσης εμπιστοσύνης στη διατραπεζική αγορά. Παρά τα έκτακτα μέτρα της ΕΚΤ, οι ευρωπαϊκές τράπεζες εξακολουθούν να προτιμούν να καταθέτουν τα κεφάλαιά τους στην κεντρική τράπεζα έναντι επιτοκίου 0.25% αντί να τα δανείζουν στις άλλες τράπεζες. Αυτό δεν πρέπει να εκπλήσσει αφού με εξαίρεση τις επιτυχημένες ισπανικές δημοπρασίας ομολόγων της περασμένης εβδομάδας, τίποτα δεν άλλαξε στην Ευρωζώνη. Αντιθέτως το ιταλικό σπρεντ συνεχίζει την ανησυχητική ανοδική του πορεία και χτες έφτανε στις 508 μονάδες βάσης, ενώ σε δυο μέρες η ιταλική κυβέρνηση έχει προγραμματισμένη μια κρίσιμη δημοπρασία ομολόγων.

 

Δεύτερον, αντανακλούν την πλεονάζουσα ρευστότητα που χορήγησε η ΕΚΤ στον ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα την περασμένη βδομάδα, κατ’ εφαρμογή των αποφάσεών της τής 8ης Δεκεμβρίου για έκτακτα μέτρα με σκοπό την ανακούφιση των πιέσεων στις ευρωπαϊκές τράπεζες. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν φτηνή 3ετή ρευστότητα και χαλάρωση των κανόνων των ενεχύρων που δέχεται η κεντρική τράπεζα ως εγγυήσεις. Με αυτόν τον τρόπο πάνω από 500 ευρωπαϊκές τράπεζες πήραν την Τετάρτη από την ΕΚΤ 490 δις ευρώ – το υψηλότερο ποσό ρευστότητας που χύθηκε στο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα από την κεντρική τράπεζα – με τα 200 δις εξ αυτών να μην είναι ‘αποστειρωμένα’.

 

Τρίτον, και σημαντικότερο θα λέγαμε , αντανακλούν την παταγώδη αποτυχία του σχεδίου Σαρκοζί για ‘ποσοτική χαλάρωση’ στην Ευρωζώνη από την ‘πίσω πόρτα’ – ή για να το πούμε απλά, για έμμεση στήριξη των αγορών των περιφερειακών κρατικών ομολόγων δια της στήριξης των τραπεζών του ευρώ από την ΕΚΤ. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γάλλου προέδρου της 8ης Δεκεμβρίου, οι ευρωπαϊκές τράπεζες που θα δανείζονταν από την ΕΚΤ με επιτόκιο 1% για 3 χρόνια χάρη στα έκτακτα μέτρα της, θα μπορούσαν να αγοράσουν κρατικά ομόλογα της ευρωπαϊκής περιφέρειας με την ίδια διάρκεια λήξης και να εκμεταλλευτούν τη διαφορά αποδόσεων που είναι περί τις 300- 400 μονάδες βάσης – το λεγόμενο carry trade – αποκομίζοντας εγγυημένα κέρδη. Να, όμως που τα πράγματα δεν έγιναν καθόλου έτσι. Ή μάλλον έγιναν έτσι από την ανάποδη: οι ευρωπαϊκές τράπεζες έκαναν αντίστροφο carry trade.

 

Όπως είπαμε, τα 411.81 δις ευρώ που κατέθεσαν τη Δευτέρα οι ευρωπαϊκές τράπεζες στην ΕΚΤ  αντιπροσωπεύουν αύξηση κατά 82 δις ευρώ έναντι των καταθέσεών τους της Πέμπτης πριν τα Χριστούγεννα και κατά 167 δις ευρώ έναντι της Τετάρτης. Μέσα σε δυο μέρες δηλαδή οι ευρωπαϊκές τράπεζες αύξησαν τις καταθέσεις τους στην ΕΚΤ κατά 167 δις ευρώ, ποσό που πλησιάζει πολύ τη μη αποστειρωμένη ρευστότητα που έριξε στο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα την Τετάρτη η ΕΚΤ. Την οποία οι τράπεζες πήραν από την κεντρική τράπεζα με 1% και αντί να αγοράσουν π.χ. ιταλικά κρατικά ομόλογα και να καρπωθούν το ‘σίγουρο’ κέρδος της διαφοράς επιτοκίων του 3% – αναλαμβάνοντας όμως τον πραγματικό πιστωτικό κίνδυνο των ιταλικών ομολόγων – έσπευσαν να την καταθέσουν ξανά σε αυτήν με επιτόκιο 0.25% προτιμώντας τις απώλειες των 75 μονάδων βάσης – αλλά έχοντας μια υπερασφαλή τοποθέτηση.