Χτες ήταν η μεγάλη μέρα που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα ενεργοποιούσε τα νέα μέτρα χορήγησης ρευστότητας 3ετούς διάρκειας στις τράπεζες της Ευρωζώνης. Και η ζήτηση έπιασε … ταβάνι. Η ΕΚΤ παρείχε δάνεια ύψους 489 δις ευρώ με επιτόκιο 1%, με τη ζήτηση να ξεπερνά κατά πολύ τις προβλέψεις των αναλυτών που εκτιμούσαν ότι τα δάνεια που θα ζητούσαν οι ευρωτράπεζες θα κυμαίνονταν κατά μέσο όρο στα 290 δις ευρώ.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ένεση ρευστότητας από την ΕΚΤ στο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα, που ξεπερνά ακόμη και τα 450 δις ευρώ τα οποία είχαν δοθεί το 2009 μετά την κατάρρευση των Lehman. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, τα κεφάλαια ζητήθηκαν από  523 τράπεζες. Επιπλέον των μακροπρόθεσμων δανείων της σε ευρώ, η ΕΚΤ χαλάρωσε τους κανόνες των εγγυήσεων που δέχεται έτσι ώστε περισσότερες τράπεζες να μπορούν να χρηματοδοτηθούν, ενώ παράλληλα δάνεισε στις τράπεζες 36 δις δολάρια για 14 ημέρες, έναντι 5.1 δις δολαρίων την προηγούμενη βδομάδα.

 

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών, οι χθεσινές κινήσεις της ΕΚΤ έχουν μια καλή και μια κακή πλευρά. Η καλή πλευρά είναι ότι μας δείχνουν πως η ΕΚΤ διαθέτει πυρομαχικά και είναι σε θέση να διασφαλίσει στις τράπεζες ρευστότητα για αρκετά χρόνια. Η κακή πλευρά είναι ότι μας υποδεικνύουν πως οι ευρωπαϊκές τράπεζες ενδέχεται να εξαρτώνται από τη χρηματοδότηση της ΕΚΤ για πολύ - πολύ καιρό.

 

Η ευρωπαϊκή κρίση χρέους έχει αυξήσει δραστικά τους κινδύνους στάσης πληρωμών των κρατών και των τραπεζών του ευρώ και έχει κάνει τις τράπεζες άκρως απρόθυμες να δανείσουν η μια στην άλλη, με αποτέλεσμα την αύξηση του κόστους δανεισμού. Με τα νέα έκτακτα μέτρα της η ΕΚΤ προσπαθεί, κατά δήλωσή της, να διασφαλίσει ότι οι τράπεζες θα έχουν πρόσβαση σε φτηνή ρευστότητα μεσοπρόθεσμα έτσι ώστε να μπορέσουν να συνεχίσουν να δανείζουν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Πιο σημαντικό κι από το μέγεθος της χρηματοδότησης είναι τι θα κάνουν οι τράπεζες τα μετρητά, εκτιμούν πηγές της αγοράς στο Λονδίνο, σημειώνοντας ότι η διχοτομία ανάμεσα στο μέγεθος της ρευστότητας και τη χρήση της εξηγεί γιατί το ευρώ έχασε την αρχική θετική του αντίδραση μετά τα νέα.

 

Παρά τις ελπίδες, οι επιπτώσεις της κίνησης της ΕΚΤ δεν ήταν θετικές για τα ισπανικά και τα ιταλικά διετή έντοκα γραμμάτια, που ενώ τις προηγούμενες μέρες οι αποδόσεις τους κατέγραφαν σημαντική πτώση, σήμερα έχασαν τα κέρδη αυτά και ενισχύθηκαν, των μεν ιταλικών φτάνοντας το 5.27%, των δε ισπανικών πιάνοντας το 3.49%. Οι αποδόσεις των ιταλικών και ισπανικών ομολόγων άρχισαν να μειώνονται από τις 8 Δεκεμβρίου, οπότε και η ΕΚΤ  ανακοίνωσε την παροχή τριετούς ρευστότητας στις τράπεζες. Ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί είχε δηλώσει μάλιστα τότε πως οι τράπεζες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τα νέα δάνεια της ΕΚΤ για να αγοράσουν περισσότερα κρατικά ομόλογα και να στηρίξουν έτσι τις αγορές των περιφερειακών ομολόγων.

 

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Barclays, η σημερινή ένεση ρευστότητας της ΕΚΤ προς τις ευρωπαϊκές τράπεζες δεν είναι ‘αποστειρωμένη’. Αντίθετα, σημαίνει μια αύξηση του νέου χρήματος στο ευρω-σύστημα κατά 193 δις ευρώ. Με την Barclays συμφώνησε χονδρικά και ο Σάιμον Ντέρικ, στρατηγικός αναλυτής των αγορών συναλλάγματος της New York Mellon, που υποστήριξε μιλώντας στο Blοomberg ότι τα δάνεια της ΕΚΤ αντιπροσωπεύουν μια ποσοτική χαλάρωση από την πίσω πόρτα. “Αυτό που κάνει η ΕΚΤ είναι ότι παρέχει πολύ φτηνό χρήμα στις τράπεζες που με τη σειρά τους θα το χρησιμοποιήσουν για να αγοράσουν κρατικό χρέος. Πρόκειται για καλό νέο από την άποψη ότι θα βοηθήσει τα κράτη στο άμεσο  μέλλον. Συνάμα όμως αποτελεί και εκτύπωση χρήματος. Κι αυτό θα μετρήσει κάποια στιγμή στο ευρώ», είπε.

 

Αντίθετα, ο Μάρτιν βαν ντε Βλιτ, οικονομολόγος της ολλανδικής ING, εκτιμά πως είναι πολύ πιο πιθανό οι ευρωπαϊκές τράπεζες να χρησιμοποιήσουν τα δάνεια της ΕΚΤ για να χρηματοδοτήσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα και να πληρώσουν τα δικά τους ομόλογα που λήγουν. «Αμφιβάλλουμε πολύ ότι το χρήμα θα χρησιμοποιηθεί σε σημαντικό βαθμό για αγορές χρέους της ευρωπαϊκής περιφέρειας», κατέληξε.Μετά τις ανακοινώσεις της ΕΚΤ, το ευρώ πραγματοποίησε άλμα στο 1,31 πριν υποχωρήσει ξανά στο 1,30.