«Αγκάθι στα πλευρά» των τραπεζιτών αποτελεί η ρύθμιση που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση την Παρασκευή το υπουργείο Οικονομίας, με την οποία επιχειρεί να δώσει τέλος στις τραπεζικές αυθαιρεσίες εις βάρος χιλιάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που βρίσκονται ένα βήμα πριν την αδυναμία ομαλής εξυπηρέτησης των οφειλών τους.

Με τη ρύθμιση που περιελήφθη στο σχετικό κείμενο της διαβούλευσης (που θα διεξαχθεί ηλεκτρονικά, μέσω της ιστοσελίδας www.opengov.gr), παρά τις σκληρές πιέσεις των τραπεζιτών για απάλειψή της, οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, με ενήμερες οφειλές μέχρι 1 εκατ. ευρώ, θα έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε ρύθμιση πριν βρεθούν «στο κόκκινο», αλλά με όρους που έχουν εξοργίσει τους τραπεζίτες.

Δεν είναι καθόλου τυχαία η πρόσφατη δημόσια τοποθέτηση του κορυφαίου στελέχους της Τράπεζας Πειραιώς (και επικρατέστερου υποψηφίου διοικητή της ΑΤΕ), κ. Θ. Πανταλάκη, ο οποίος είχε τονίσει ότι το κράτος δεν θα πρέπει να παρεμβαίνει με ρυθμίσεις στις σχέσεις των τραπεζών με τους πελάτες τους. Ούτε, βεβαίως, και οι σκληρές πιέσεις για απάλειψη της διάταξης, που επιχείρησε να ασκήσει στην υπουργό Οικονομίας, κ. Λούκα Κατσέλη, ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Τραπεζών, κ. Νίκος Νανόπουλους, στη μακρά συνάντηση που είχαν την περασμένη εβδομάδα.

Σύμφωνα με το κείμενο που δόθηκε προς διαβούλευση, οι επιχειρήσεις που επαπειλούνται με πρόσκαιρη αδυναμία ικανοποίησης των υποχρεώσεών τους, όπως αυτή θα προκύπτει  με βάση συγκεκριμένα κριτήρια και διαδικασία,  θα μπορούν να επιτυγχάνουν για ένα ορισμένο ποσόν δανείου την αναστολή της περιοδικής εξόφλησής του για μία διετία, με την καταβολή μόνο συμβατικών τόκων γι’ αυτή την περίοδο και με αντίστοιχη παράταση της συμβατικής διάρκειας του δανείου.

Αυτό σημαίνει, ότι οι μικρομεσαίοι δεν θα βρίσκονται πλέον στο έλεος της τράπεζας όταν θα ζητούν μια ρύθμιση των υποχρεώσεών τους, ώστε να μπορέσουν να τις εξυπηρετήσουν με μεγαλύτερη ευχέρεια. Το σημαντικότερο είναι, ότι οι τράπεζες δεν θα μπορούν να πιέζουν τους δανειολήπτες επιχειρηματίες για περισσότερα καλύμματα, προκειμένου να δεχθούν τη ρύθμιση, διαδικασία που συνήθως καταλήγει στην προσημείωση υπέρ των τραπεζών ακινήτων με δυσανάλογα υψηλή αξία σε σχέση με το ύψος της απαίτησης.

Αν η δυσπραγία των επιχειρηματιών συνεχισθεί το 2010, πράγμα ιδιαίτερα πιθανό, καθώς προβλέπεται συνέχιση της συρρίκνωσης της οικονομίας, οι τράπεζες θα καταλήξουν να δεσμεύσουν… στρατιές ακινήτων των επιχειρηματιών, πολλά από τα οποία αργότερα θα κατασχεθούν. Αντίθετα, με τη ρύθμιση που προτείνει η κυβέρνηση οι επιχειρηματίες θα έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν για δύο χρόνια μόνο τόκους, χωρίς να είναι εκτεθειμένοι στις συχνά εξευτελιστικές και πάντως παντελώς αυθαίρετες πιέσεις των τραπεζών.

Για να αποφύγει την προώθηση αυτής της ρύθμισης, η Ένωση Τραπεζών έφθασε στο σημείο να προειδοποιήσει ότι θα εμπλέξει στη διαπραγμάτευση με την κυβέρνηση ακόμη και την Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς η Ευρωπαϊκή Συνθήκη ορίζει ότι η ΕΚΤ μπορεί να παρεμβαίνει και να ζητά την απόσυρση ή τροποποίηση νομοθετικών ρυθμίσεων σε εθνικό επίπεδο, αν κρίνει ότι δημιουργούν πρόβλημα κεφαλαιακής επάρκειας στο τραπεζικό σύστημα.

Η κ. Κατσέλη έκανε ήδη μια μικρή «οπισθοχώρηση», μετά τις πιέσεις αυτές, και στο κείμενο της διαβούλευσης σημειώνεται ότι «το ποσόν, τα ακριβή κριτήρια και η διαδικασία υπαγωγής (σ.σ.: στη διαδικασία ρύθμισης) θα καθορισθούν σε συνέχεια της διαβούλευσης και της αναμενόμενης αποστολής στοιχείων από τα πιστωτικά ιδρύματα και μετά από συνεννόηση με την Τράπεζα της Ελλάδος για τυχόν επιπτώσεις στην κεφαλαιακή επάρκεια των Τραπεζών».

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό, όμως, ότι η κυβέρνηση δεν υπαναχώρησε, αποσύροντας τη ρύθμιση, αλλά αφήνει περιθώρια τροποποιήσεων μόνο στη διαδικασία. Όπως τονίζουν αρμόδια κυβερνητικά στελέχη, οι προεκλογικές δεσμεύσεις για «πάγωμα» οφειλών των μικρομεσαίων επιχειρηματιών ήταν από τις βασικότερες του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ και δεν είναι δυνατό να εγκαταλειφθούν.

Πάντως, η διαπραγμάτευση όλα δείχνουν ότι θα εξελιχθεί σε θρίλερ, με αβέβαιη έκβαση ως το τέλος, ενώ το «παιχνίδι» θα κριθεί στις λεπτομέρειες και τα «ψιλά γράμματα» της ρύθμισης που τελικά θα ψηφισθεί από τη Βουλή. Ως τότε, όμως, το «ιερατείο» της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών θα περάσει αρκετές εβδομάδες αγωνίας…