Tεράστια ποσά «κρυμμένων» μη εξυπηρετούμενων δανείων, που όμως υπάρχει πλέον σοβαρός κίνδυνος να αποκαλυφθούν το 2010, λόγω της συνέχισης της ύφεσης στην οικονομία, εκτιμάται ότι βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών, την ώρα που στην Κύπρο η Κεντρική Τράπεζα αναλαμβάνει τολμηρές πρωτοβουλίες για την πλήρη «χαρτογράφηση» των προβληματικών δανείων.

Όπως είναι γνωστό στους τραπεζικούς κύκλους, αν και επίσημα τα στελέχη των τραπεζών αποφεύγουν οποιαδήποτε συζήτηση για το θέμα-ταμπού, από τότε που κορυφώθηκε η κρίση το δόγμα που εφαρμόζουν οι ελληνικές τράπεζες είναι απλό: «αναχρηματοδότηση, αναχρηματοδότηση, αναχρηματοδότηση»!

Όπως εξηγούν στελέχη τραπεζών, οι τράπεζες πασχίζουν να εμφανίσουν όσο το δυνατό λιγότερα δάνεια που έχουν ξεπεράσει τις 90 ημέρες καθυστέρησης, καθώς με τον ορισμό των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων θεωρούνται μη εξυπηρετούμενα και οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να σχηματίσουν προβλέψεις.

Για να προλάβουν τον κίνδυνο εμφάνισης τέτοιων καθυστερήσεων, οι τράπεζες προσφέρουν αφειδώς αναχρηματοδότηση καταναλωτικών και επιχειρηματικών δανείων, με κριτήρια που χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα «χαλαρά». Στην πραγματικότητα, όπως τονίζουν αναλυτές, στις περισσότερες περιπτώσεις οι αναχρηματοδοτήσεις απλώς μεταφέρουν το πρόβλημα στο μέλλον, με την ελπίδα ότι θα βελτιωθούν οι συνθήκες για την οικονομία και τους πελάτες των τραπεζών.

Το πρόβλημα που διαπιστώνει τώρα με έντονη ανησυχία η Τράπεζα της Ελλάδος είναι ότι και το 2010 θα είναι έτος ύφεσης και συμπίεσης των εισοδημάτων των νοικοκυριών και του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα το «στοίχημα» των αναχρηματοδοτήσεων να είναι πλέον πιθανό ότι θα χαθεί σε πολλές περιπτώσεις και αρκετοί πελάτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες αναπόφευκτα θα σταματήσουν να εξυπηρετούν και τα νέα δάνειά τους.

Η Τράπεζα της Ελλάδος εμφανίζεται προς το παρόν ιδιαίτερα ανεκτική έναντι των ελληνικών τραπεζών, γνωρίζοντας ότι ήδη εμφανίζουν πολύ υψηλά ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων (κοντά στο 8% σήμερα) ενώ απειλούνται ευθέως και από τη «δημοσιονομική βόμβα», αλλά και από τη διακοπή των «γενναιόδωρων» χρηματοδοτήσεων από την ΕΚΤ το 2010.

Τραπεζικά στελέχη τονίζουν, ότι αν η ΤτΕ αποφάσιζε να κινηθεί πιο «επιθετικά», όπως κάνουν άλλες κεντρικές τράπεζες που αντιμετωπίζουν ανάλογα προβλήματα, θα αποκαλυπτόταν μια όχι ιδιαίτερα ευχάριστη εικόνα της πραγματικής κατάστασης των τραπεζικών χαρτοφυλακίων.

Και τονίζουν, για παράδειγμα, ότι ήδη η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου αποφάσισε να «στριμώξει» τις εμπορικές τράπεζες, με μια εγκύκλιο που έχει σταλεί πριν από μερικές εβδομάδες, αλλά αποκαλύφθηκε μόλις χθες από την εφημερίδα «Φιλελεύθερος».

Με την εγκύκλιο, η ΚΤΚ ζήτησε από τις τράπεζες να καταγράφουν σε ειδική κατηγορία στους ισολογισμούς τους τα δάνεια που έχουν αναχρηματοδοτηθεί. Σε αυτή την κατηγορία, σημειώνεται στην εγκύκλιο, «θα πρέπει να περιλαμβάνονται χορηγήσεις οι οποίες έχουν παραχωρηθεί και έχουν χρησιμοποιηθεί κατά 70% τουλάχιστον προς εξόφληση υφιστάμενων χορηγήσεων και το αποτέλεσμα της νέας χορήγησης είναι να επιμηκυνθεί η περίοδος εξόφλησης της αρχικής χορήγησης ή και να μειωθεί το μέγεθος της δόσης (δηλαδή, χωρίς απαραίτητα η αρχική χορήγηση να έχει παρουσιάσει καθυστερήσεις πριν τη νέα χορήγηση)».

Προς το παρόν, δεν είναι γνωστό αν η ΚΤΚ θα ζητήσει από τις τράπεζες να σχηματίσουν προβλέψεις για αυτή την κατηγορία δανείων, σίγουρα όμως με τη νέα κατηγοριοποίηση θα αυξηθεί η διαφάνεια των στοιχείων και θα εμφανισθεί η πραγματική εικόνα των χαρτοφυλακίων των κυπριακών τραπεζών, μεταξύ των οποίων η Τράπεζα Κύπρου και η Marfin Popular, που έχουν ισχυρή παρουσία και στην ελληνική αγορά.

Αν η Τράπεζα της Ελλάδος έβρισκε την τόλμη να ζητήσει κάτι ανάλογο από τις ελληνικές τράπεζες, εκτιμούν τραπεζικά στελέχη, είναι βέβαιο ότι στη νέα κατηγορία των «αναδιαρθρωμένων δανείων» θα σωρεύονταν πολλά δις ευρώ «μισοπροβληματικών» χορηγήσεων, που τώρα είναι αδύνατο να διακρίνει κανείς στις «μακιγιαρισμένες» οικονομικές καταστάσεις των τραπεζών…