Νέα εποχή λιτότητας αμοιβών για τα golden boys των τραπεζών που ελέγχονται ή επηρεάζονται εμμέσως στη διοίκησή τους από το Δημόσιο, προαναγγέλλει ο Πρωθυπουργός, με τρόπο μάλιστα που αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο κυβερνητικής παρέμβασης και για τις αμοιβές στην Εθνική Τράπεζα, η οποία ως τώρα έμενε εκτός του πεδίου της κρατικής εποπτείας.

Τραπεζικά στελέχη που μελέτησαν προσεκτικά τις δηλώσεις του κ. Γ. Παπανδρέου στη Βουλή την Παρασκευή, όταν κλήθηκε να απαντήσει σε σχετική ερώτηση του προέδρου του ΛΑΟΣ, Γ. Καρατζαφέρη, επισημαίνουν ότι ο Πρωθυπουργός για πρώτη φορά τοποθετήθηκε με τέτοιες διατυπώσεις, που δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας, ότι η παρέμβαση για τη μείωση των υψηλών αμοιβών δεν θα είναι νόμο δραστική, αλλά και ευρεία, αφού όλα δείχνουν ότι θα περιλαμβάνεται στο πεδίο εφαρμογής της κυβερνητικής πολιτικής και η Εθνική Τράπεζα.

Ειδικότερα, στέκονται ιδιαίτερα σε μια αποστροφή του λόγου του Πρωθυπουργού, που θεωρούν ότι έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον:

-         Για τις εταιρίες που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο, τόνισε ο κ. Παπανδρέου, υπάρχουν βεβαίως συγκεκριμένοι κανόνες διαφάνειας και λογοδοσίας που επιβάλλονται από τις αρχές και τους κανόνες της εταιρικής διακυβέρνησης.

-         Όμως και εκεί το Δημόσιο, όπου είναι μεγάλος μέτοχος, που σημαίνει ότι έχει σημαντικό δηλαδή λόγο στη λήψη αποφάσεων, μπορεί να παρεμβαίνει στο ύψος των αμοιβών των στελεχών.

-         Οι κανόνες διαφάνειας που θα διέπουν από εδώ και στο εξής το σύνολο των αποφάσεων της Κυβέρνησης θα εφαρμόζονται και εκεί, γιατί σε αυτές τις επιχειρήσεις, τα στελέχη της Κυβέρνησης, αλλά και οι διοικήσεις οργανισμών του δημοσίου τομέα, όπως τα ασφαλιστικά ταμεία, επιτελούν το ρόλο εκπροσώπου του δημοσίου ως μετόχου. Διαχειρίζονται δημόσια περιουσία, εξυπηρετούν δημόσιο συμφέρον γι’ αυτό για εμάς τα ψέματα τελείωσαν.

Ουσιαστικά, τονίζουν τραπεζικά στελέχη, η παρέμβαση του Πρωθυπουργού αποτελεί το «εναρκτήριο λάκτισμα» για παρεμβάσεις προς την κατεύθυνση της εκλογίκευσης των αποδοχών των κορυφαίων στελεχών σε όλο το φάσμα του τραπεζικού τομέα, όπου το Δημόσιο διατηρεί άμεση ή έμμεση συμμετοχή.

Αυτό σημαίνει, ότι πρώτες στο στόχαστρο θα βρεθούν η ATEbank και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, που αποτελούν τις κατ’ εξοχήν ελεγχόμενες από το Δημόσιο τράπεζες, με συμμετοχή πλειοψηφική στην πρώτη περίπτωση και μειοψηφική αλλά κυρίαρχη στη δεύτερη. Στην Τράπεζα Αττικής, το Δημόσιο διατηρεί ισχυρή (άνω του 40%) έμμεση συμμετοχή, μέσω του Τ.Τ. και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.

Σε ό,τι αφορά την Εθνική Τράπεζα, που έχει και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την αγορά, οι δηλώσεις του κ. Παπανδρέου εκτιμάται ότι αποτελούν προανάκρουσμα μελλοντικών παρεμβάσεων της κυβέρνησης σε θέματα αμοιβών των κορυφαίων στελεχών, μέσω των ασφαλιστικών ταμείων, αφού το Δημόσιο δεν έχει πλέον απευθείας συμμετοχή, με εξαίρεση τις προνομιούχες μετοχές αξίας 350 εκατ. ευρώ που αγόρασε τον Μάιο, στο πλαίσιο του προγράμματος ενίσχυσης της ρευστότητας.

Κυβερνητικά στελέχη υπενθυμίζουν με νόημα, μάλιστα, ότι μέχρι να επιστραφούν στο Δημόσιο οι κρατικές ενισχύσεις, η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα βάσει του νόμου να μπλοκάρει αποφάσεις για αμοιβές στελεχών, μέσω του εκπροσώπου της στο διοικητικό συμβούλιο της Εθνικής.

Τα stock options

Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πάντως, όπως τονίζουν στελέχη της αγοράς, να διαπιστωθεί πώς ακριβώς σχεδιάζει η κυβέρνηση να υλοποιήσει τις παρεμβάσεις της, ιδιαίτερα όσον αφορά την Εθνική Τράπεζα, όπου ως γνωστόν επί θητείας του κ. Τάκη Αράπογλου αυξήθηκαν σημαντικά όχι μόνο οι συνολικές αποδοχές του προέδρου και των κορυφαίων στελεχών, αλλά και οι παροχές μέσω προγραμμάτων stock options, που διαμόρφωσαν ιδιαίτερα ελκυστικά «πακέτα» αμοιβών για τα κορυφαία στελέχη.

Μάλιστα, το τελευταίο «πακέτο» μετοχών που αγόρασαν σε προνομιακές τιμές τα στελέχη της ΕΤΕ διανεμήθηκε το καλοκαίρι του 2008, λίγο πριν κορυφωθεί η κρίση. Συνολικά αγοράσθηκαν τότε περισσότερες από 152.000 μετοχές από κορυφαία στελέχη, έναντι ποσού περίπου 3,4 εκατ. ευρώ. Όπως προκύπτει από στοιχεία του ΧΑ, μέσα σε ενάμιση μήνα (από το τέλος Αυγούστου 2009, μέχρι τις 15 Οκτωβρίου) οι επιτελείς της Εθνικής πούλησαν περισσότερες από 175.000 μετοχές της τράπεζας, συνολικής αξίας σχεδόν 4,3 εκατ. ευρώ.

Το ερώτημα λοιπόν είναι αν η κυβερνητική παρέμβαση θα αφορά μόνο τις αποδοχές των στελεχών με τη στενή έννοια του όρου, ή αν θα εκδηλωθεί τους επόμενους μήνες και κάποια παρέμβαση μέσω των Ταμείων για την αναθεώρηση και του προγράμματος διανομής stock options, αφού μετά τον Μάιο εκτιμάται ότι η Εθνική θα έχει αποπληρώσει στο Δημόσιο τις ενισχύσεις και θα είναι σε θέση τυπικά να ενεργοποιήσει εκ νέου τα σχετικά προγράμματα που εγκρίθηκαν από προηγούμενες γενικές συνελεύσεις.

Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι ο κ. Καρατζαφέρης εξαπέλυσε προσωπική επίθεση κατά του κ. Αράπογλου, τονίζοντας στη συζήτηση της Παρασκευής ότι «ενθυλακώνει ένα εκατομμύριο ευρώ το χρόνο», ενώ πέντε κορυφαία στελέχη της Εθνικής Ασφαλιστικής, όπως είπε, λαμβάνουν συνολικά 1 εκατ. ευρώ το χρόνο.

Είναι ενδιαφέρον, ότι ο κ. Παπανδρέου, απαντώντας σε αυτές τις αναφορές, απέφυγε να υπερασπισθεί τη διοίκηση της Εθνικής, αλλά αντίθετα έδειξε μάλλον να συμφωνεί με την κριτική που ασκήθηκε από τον πρόεδρο του ΛΑΟΣ. «Δεν συμφωνώ πάντα, κύριε Καρατζαφέρη, αλλά συμφωνώ μαζί σας στο μεγαλύτερο μέρος αυτών που είπατε», τόνισε χαρακτηριστικά ο Πρωθυπουργός..