Η ευρωπαϊκή σύνοδος του Σαββατοκύριακου απέδωσε αποτελέσματα σε ό,τι αφορά το σχέδιο ανακεφαλαιοποίησης των ευρωπαϊκών τραπεζών, όχι όμως και σε ό,τι αφορά το ύψος των διαγραφών επί του ελληνικού χρέους που καλούνται να αναλαβουν εθελοντικά οι πιστωτές – το οποίο και ενδιαφέρει πρωτίστως τις ελληνικές τράπεζες.

Έπειτα από 10 ολόκληρες ώρες συνομιλιών που χαρακτηρίστηκαν ως ‘πολύ δύσκολες’, οι Υπουργοί Οικονομικών των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικύρωσαν μια τελική πρόταση σύμφωνα με την οποία οι μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες θα υποχρεωθούν να συγκεντρώσουν νέα κεφάλαια ύψους 108 δις ευρώ μέσα στους επόμενους 6-9 μήνες. Αυτή κρίθηκε ότι είναι η κεφαλαιακή τρύπα των τραπεζών στη βάση των αποτελεσμάτων από τα έκτακτα τεστ αντοχής της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το νούμερο αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις που είχαν διαρρεύσει στην αρχή της περασμένης εβδομάδας κι έκαναν λόγο για τρύπα περί τα 80 δις ευρώ, ενώ, όπως έγινε γνωστό, προέκυψε χωρίς να αλλάξουν οι βασικές υποθέσεις των τεστ αντοχής, εξαιτίας αλλαγών που ενείχαν τα νέα στοιχεία που απέστειλαν οι εθνικές εποπτικές αρχές. Ακόμη κι έτσι όμως, το νούμερο αυτό παραμένει πολύ μικρότερο από την πλειοψηφία των εκτιμήσεων της αγοράς για την απαιτούμενη ανακεφαλαιοποίηση των ευρωπαϊκών τραπεζών. Να θυμηθούμε ότι σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου η τρύπα στους ισολογισμούς των ευρωπαϊκών τραπεζών που θα προκύψει από τις διαγραφές εθνικού χρέους εκτιμάται στα 200 δις ευρώ ενώ άλλοι αναλυτές την ανεβάζουν ως τα 275 δις ευρώ τουλάχιστον.

Σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής που ενέκρινε η σύνοδος των Υπουργών Οικονομικών, οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα κληθούν να αποκτήσουν δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας 9% αφού αποτιμήσουν τα κρατικά ομόλογα της ευρωπαϊκής περιφέρειας που κατέχουν στις τιμές της αγοράς. Παράλληλα θα κληθούν και οι εθνικές εποπτικές αρχές να διασφαλίσουν ότι οι τράπεζές τους δεν θα επιτύχουν τους νέους κεφαλαιακούς τους στόχους συρρικνώνοντας δραστηριότητες και περιορίζοντας τον δανεισμό στην πραγματική οικονομία.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, υπήρξαν μεγάλες δυσκολίες στην ολοκλήρωση της συμφωνίας, καθώς η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία αντιστάθηκαν επίμονα σε μια τόσο μεγάλη αύξηση του δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας φοβούμενες ότι οι τράπεζές τους, που έχουν χάσει μεγάλο μέρος της χρηματιστηριακής τους αξίας, θα βρουν μεγάλες δυσκολίες να αντλήσουν κεφάλαια από τις αγορές και θα αναγκαστούν να πάρουν κεφάλαια από το κράτος, με αποτέλεσμα την περιατέρω επιδείνωση της δημοσιονομικής τους θέσης.

Δεν είναι σαφές αν η τελική υποχώρηση της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας εξασφαλίστηκε με αντάλλαγμα την υιοθέτηση ενός προωθημένου σχεδίου εγγυήσεων για τις τράπεζες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με σκοπό τη διευκόλυνση τους να αντλήσουν κεφάλαια το οποίο γνωστοποιήθηκε χτες βράδυ. Σύμφωνα με το σχέδιο που έδωσε στη δημοσιότητα το πρακτορείο Reuters, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φέρονται έτοιμοι να αναγνωρίσουν τα προβλήματα που θα συναντήσουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες προκειμένου να αντλήσουν κεφάλαια από τον ιδιωτικό τομέα και είναι διατεθειμένοι να τις βοηθήσουν να πετύχουν τον στόχο αυτό, παρουσιάζοντας τρία πιθανά μοντέλα εγγυήσεων του μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου διατραπεζικού δανεισμού.

 

 

Η πρόταση αυτή εισάγει στην πραγματικότητα ένα σχέδιο δύο ταχυτήτων για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών τραπεζών, με την ανακεφαλαιοποίηση να στηρίζει τους ισολογισμούς των τραπεζών και το σχήμα των εγγυήσεων να στοχεύει στη διευκόλυνση του δανεισμού τους. Όπως σημειώνει όμως το Reuters, όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συμφωνήσουν υποχρεωτικά στο τέλος σε ένα από αυτά τα μοντέλα, το πιθανότερο δε είναι πως το σύστημα εγγυήσεων που θα προκριθεί θα συνδυάζει στοιχεία και των τριών μοντέλων ανάλογα με την κατάσταση της καθε χώρας.