Στο «κόκκινο» εξακολουθούν να βρίσκονται, σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τα καθαρά έσοδα των τραπεζών από τους τόκους των χορηγήσεων, ενώ την ίδια στιγμή τα κρατικά ομόλογα αποδεικνύονται πραγματικά «χρυσή» επιλογή, αφήνοντας ως τώρα συνολική απόδοση 11%!Το “ΒN” αποκαλύπτει την εικόνα δύο ταχυτήτων που εμφανίζουν οι τραπεζικοί ισολογισμοί, λίγες ημέρες πριν τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων τρίτου τριμήνου από τις μεγαλύτερες τράπεζες:

-          Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για την εξέλιξη των καθαρών δεδουλευμένων τόκων (δεδουλευμένοι τόκοι δανείων – δεδουλευμένοι τόκοι καταθέσεων) δείχνουν ότι ακόμη και στο τέλος Ιουλίου του 2009, όταν οι τράπεζες πια είχαν καταφέρει να «πετσοκόψουν» τις υψηλές αποδόσεις των καταθέσεων, εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε αρνητικό έδαφος. Δηλαδή, οι τράπεζες εξακολουθούσαν να εμφανίζουν ζημιά από τις βασικές τους δραστηριότητες, καθώς οι καθαροί τόκοι διαμορφώνονταν στο ποσό των -36 εκατ. ευρώ.

-          Το 2008 ήταν η πρώτη χρονιά που πραγματικά οι τράπεζες υπέφεραν από σοβαρές απώλειες, καθώς οι καθαροί δεδουλευμένοι τόκοι στο τέλος της χρονιάς είχαν διαμορφωθεί σε -272,6 εκατ. ευρώ, ενώ την προηγούμενη τετραετία διαμορφώνονταν σταθερά σε θετικό έδαφος, μεταξύ 197 και 401 εκατ. ευρώ. Η αύξηση του κόστους άντλησης καταθέσεων λόγω της κρίσης, αλλά και το «πριόνισμα» της απόδοσης τόκων από τα δάνεια, λόγω της μεγάλης αύξησης των καθυστερούμενων δανείων και της επιβράδυνσης της πιστωτικής επέκτασης, βρίσκονται πίσω από την εξέλιξη αυτή.

-          Την ίδια ώρα, όμως, πραγματικό «χρυσορυχείο» αποδεικνύονται για τις τράπεζες οι κρατικοί τίτλοι, παρότι σταθερά τους τελευταίους μήνες βρίσκονται στο στόχαστρο των ξένων οίκων αξιολόγησης, λόγω της μεγάλης επιδείνωσης των δημοσιονομικών συνθηκών στη χώρα μας. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε χθες το Bloomberg, οι «καταφρονεμένοι» ελληνικοί κρατικοί τίτλοι κάνουν πρωταθλητισμό Ευρώπης φέτος σε συνολική απόδοση (τόκοι + κεφαλαιακό κέρδος), καθώς ως τώρα αυτή φθάνει το 11%, έναντι μόλις 7,6% για τα ιταλικά ομόλογα, 5,6% για τα πορτογαλικά και μόλις 1,7% για τα «σοβαρά» γερμανικά.

-          Αξιοποιώντας τις πάμφθηνες και με μεσοπρόθεσμη διάρκεια χρηματοδοτήσεις της ΕΚΤ, οι ελληνικές τράπεζες «φόρτωσαν» υψηλότοκα ομόλογα του Δημοσίου στα χαρτοφυλάκιά τους και παρότι προχώρησαν σε ορισμένες ρευστοποιήσεις το καλοκαίρι οι συνολικές τοποθετήσεις τους φθάνουν τα 60 δις. ευρώ. Τα τεράστια έσοδα από τόκους κρατικών τίτλων ήταν αρκετά για να καλύψουν με το παραπάνω ως τώρα τις απώλειες των τραπεζών από τις δραστηριότητές τους στη χορήγηση δανείων.

Πάντως, το μεγάλο «πάρτι» των ελληνικών τραπεζών –όπως και αρκετών άλλων στην Ευρωζώνη- με τα ομόλογα χαμηλής αξιολόγησης, όπως τα ελληνικά, σύντομα θα πρέπει να τελειώσει. Ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης Άξελ Γουέμπερ προειδοποίησε χθες τις τράπεζες, ότι η ΕΚΤ θα αποσύρει τις χρηματοδοτήσεις «πολύ μεγάλης χρονικής διάρκειας», όπως είπε χαρακτηριστικά, καθώς η οικονομία θα βρίσκει το βηματισμό της με μικρότερη ανάγκη ενισχύσεων ρευστότητας.

Αυτό θα σημαίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες θα κληθούν να βρουν εναλλακτικές –και πολύ ακριβότερες- πηγές χρηματοδότησης των θέσεών τους σε ομόλογα, που δεν θα είναι πια εξίσου αποδοτικές. Αν ως τότε δεν έχουν επανέλθει σε θετικό έδαφος και μάλιστα σε ύψος που να πλησιάζει τα προ της κρίσης μεγέθη τα καθαρά έσοδα από τόκους, ίσως το 2010 να υπάρξει ένα απότομο «φρενάρισμα» της τραπεζικής κερδοφορίας, εκτιμούν αρκετοί αναλυτές.