Μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2010 αναμένουν οι τραπεζίτες να «σκάσει η βόμβα» των προβληματικών δανείων στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών, καθώς οι μη εξυπηρετούμενες χορηγήσεις είναι πολύ πιθανό να πλησιάσουν τα 28 δις. ευρώ, θέτοντας σε σκληρή δοκιμασία τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας των πιστωτικών ιδρυμάτων.Παρά τη γενικά καθησυχαστική διάθεση των περισσότερων τραπεζικών στελεχών, το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων προκαλεί σοβαρούς πονοκεφάλους, αφού δεν έχει γίνει ορατή η έξοδος από την ύφεση, που θα επιτρέψει στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να εξυπηρετήσουν με μεγαλύτερη ευκολία τις υποχρεώσεις τους.

Μάλιστα, τα τελευταία στοιχεία και προβλέψεις της κυβέρνησης για βασικούς μακροοικονομικούς δείκτες, αλλά και η εξέλιξη των δεικτών ασφυξίας (ακάλυπτες επιταγές, απλήρωτες συναλλαγματικές) δεν επιτρέπουν προς το παρόν εφησυχασμό.

Για το ΑΕΠ, η τελευταία πρόβλεψη του οικονομικού επιτελείου κάνει λόγο για συρρίκνωση σε ποσοστό 1,5% φέτος, ενώ τα τελευταία στοιχεία για το ποσοστό της ανεργίας που δημοσιοποιήθηκαν χθες έδειξαν ότι κινείται και πάλι κοντά σε διψήφιο ποσοστό (9,6%). Το ύψος των ακάλυπτων επιταγών, που αποτελούν πραγματική «μάστιγα» του επιχειρηματικού κόσμου, πλησίασε τα 2,2 δις. ευρώ τον Αύγουστο, με αύξηση σχεδόν κατά 115%.

Σε αυτό το περιβάλλον, τα προβληματικά δάνεια αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς: ενώ πριν την κρίση ο στόχος της μείωσης στο 3% των χορηγήσεων φαινόταν εφικτός, στο τέλος του 2008 το ποσοστό είχε εκτιναχθεί στο 5%, ενώ στο τέλος του 9μήνου του τρέχοντος έτους είχε φθάσει πολύ κοντά στο 8%, με πρόβλεψη για διαμόρφωσή του κοντά στο 10% στο τέλος του έτους.

Η κορύφωση αναμένεται μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2010, οπότε και προβλέπεται εκτίναξη των προβληματικών δανείων στο 12% των συνολικών χορηγήσεων ή και υψηλότερα. Αυτό σημαίνει ότι δάνεια της τάξεως των 28 δις. ευρώ θα βρεθούν «στο κόκκινο», τη στιγμή που σήμερα τα συνολικά ίδια κεφάλαια των ελληνικών τραπεζών δεν ξεπερνούν τα 37 δις. ευρώ.

Οι ελληνικές τράπεζες επιχειρούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με σχηματισμό όλο και πιο αυξημένων προβλέψεων, που «ροκανίζουν» την κερδοφορία τους, αλλά παρά ταύτα η ποιότητα των χαρτοφυλακίων τους όχι μόνο δεν βελτιώνεται, αλλά επιδεινώνεται!

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της JP Morgan, και οι τέσσερις μεγάλες τράπεζες της χώρας θα εμφανίσουν φέτος μεγάλη μείωση του ποσοστού κάλυψης των προβληματικών δανείων από προβλέψεις, που θα κυμανθεί από περίπου 5% έως και 20%, όπως φαίνεται στον πίνακα:

	2008	2009	2010
Alpha	62,9%	57,8%	60,7%
Eurobank	89,8%	68,8%	71,4%
Εθνική	65,7%	54,8%	62,4%
Πειραιώς	95,3%	76,2%	79,9%

 

Το κλειδί για την αντιμετώπιση του προβλήματος θα είναι η εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας στη χώρα: αν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για σταδιακή ανάκαμψη της οικονομίας μέσα στο 2010, τα προβληματικά δάνεια θα απορροφηθούν χωρίς περισσότερες επιπλοκές, ενώ ουδείς σήμερα θέλει να προβλέψει ποια θα είναι η εξέλιξή τους, αν παρ’ ελπίδα η οικονομία παραμείνει βυθισμένη στην ύφεση και το 2010, ή αν υπάρξει ένα νέο εισαγόμενο «σοκ», υπό τη μορφή μιας απρόβλεπτης επιδείνωσης της κρίσης.

Τα τραπεζικά στελέχη τονίζουν, πάντως, ότι η αντιμετώπιση των προβληματικών δανείων αποτελεί πρώτη προτεραιότητα αυτή την περίοδο και ήδη έχουν ληφθεί όλα τα μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν: αύξηση των προσημειώσεων ακινήτων επιχειρηματιών και νοικοκυριών, αύξηση των επιτοκίων χορηγήσεων, ιδιαίτερα στη λιανική τραπεζική, αναχρηματοδοτήσεις οφειλών, περιορισμός των νέων δανείων, ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης, συστηματική προσπάθεια για καταγραφή κερδών από «ασφαλείς» συναλλαγές στην αγορά ομολόγων.

Τώρα, οι τραπεζίτες «ποντάρουν» και στα νέα μέτρα που αναμένεται να ανακοινώσει το επόμενο δίμηνο η νέα κυβέρνηση, για τη ρύθμιση χρεών των οικονομικά «αδυνάτων» καταναλωτών και την αναχρηματοδότηση επιχειρηματικών δανείων με κρατικές εγγυήσεις. Το 2010 οι αναλυτές, όπως φαίνεται και από τις προβλέψεις της JP Morgan, περιμένουν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης θα τεθούν υπό έλεγχο και οι μεγάλες τράπεζες θα βελτιώσουν αρκετά την ποιότητα των χαρτοφυλακίων τους, με αύξηση του ποσοστού κάλυψης των προβληματικών δανείων από προβλέψεις κατά 3-8%.