Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας μπορεί να υπολειτουργεί, όπως παραπονείται η Κομισιόν στην τελευταία έκθεση αξιολόγησης της ελληνικής οικονομίας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα παραμείνει για πολύ καιρό αδρανές. Σύμφωνα με τελευταίες πληροφορίες, το Ταμείο θα πάρει και νέα «προίκα» από το επόμενο μεγάλο δάνειο προς την Ελλάδα, ώστε να είναι έτοιμο για μαζικές κρατικοποιήσεις τραπεζών, σε περίπτωση «κουρέματος» του ελληνικού χρέους!

Την αρχική πληροφορία για τον επικείμενο διπλασιασμό των κεφαλαίων που θα έχει το Ταμείο στη διάθεσή του δημοσιοποίησαν οι “Financial Times” σε ρεπορτάζ που προκάλεσε αίσθηση στους τραπεζικούς κύκλους, με το χαρακτηριστικό τίτλο: «Οι ελληνικές τράπεζες αφήνονται στα χέρια της μοίρας».

Όπως τονίζεται στο ρεπορτάζ, που επικαλείται πηγές με γνώση των συζητήσεων μεταξύ κυβέρνησης και τρόικας, ενόψει του νέου μεγάλου «πακέτου» δανείων, που θα έχει εγκριθεί μέσα στον Σεπτέμβριο, «η ελληνική κυβέρνηση προτίθεται να αυξήσειστα 20 δισ. ευρώ το κεφάλαιο των 10 δισ. ευρώ που έχει στη διάθεσή του το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, για να το χρησιμοποιήσει για τις τράπεζες που δεν θα καλύπτουν τις κεφαλαιακές τους απαιτήσεις, αναμένοντας ότι το κράτος θα χρειασθεί να πάρει μεγαλύτερα μερίδια στο χρηματοπιστωτικό σύστημα».

Πληροφορίες του «Β» αναφέρουν ότι πράγματι η αύξηση του κεφαλαίου του Ταμείου έχει ήδη συμφωνηθεί, καθώς η τρόικα είναι ιδιαίτερα ανήσυχη για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος και έχει ζητήσει να ενισχυθεί το «μαξιλάρι» ασφάλειας για την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών:

n  Ήδη οι προσπάθειες της Τράπεζας της Ελλάδος, σε συνεργασία με την τρόικα, να θέσει υπό έλεγχο την εξάρτηση των τραπεζών από τις χρηματοδοτήσεις της ΕΚΤ έχει γίνει σαφές ότι αποτυγχάνει. Οι τράπεζες παραμένουν αποκλεισμένες από τις αγορές και οι καταθέσεις τους μειώνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Παρότι τους πρώτους μήνες του 2011 κατάφεραν να περιορίσουν τα ανοίγματά τους προς την ΕΚΤ κάτω από τα 90 δισ. ευρώ, τον Ιούνιο ο δανεισμός ξέφυγε και πάλι πάνω από τα 100 δισ. ευρώ, προδιαγράφοντας αποτυχία των αρχικών προγραμμάτων απεξάρτησης από την ΕΚΤ που είχαν καταρτίσει οι ελληνικές τράπεζες.

n  Σύμφωνα με υπολογισμούς που περιλαμβάνονται και σε ειδικό ένθετο της τελευταίας έκθεσης αξιολόγησης της Ελλάδας από την Κομισιόν, όπου συζητούνται εκτενώς επιχειρήματά κατά του «κουρέματος» του χρέους, οι τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες έχουν έκθεση της τάξεως των 40 δισ. ευρώ σε ομόλογα. Τα στοιχεία από τα τελευταία χρηματοδοτικά σχέδια των τραπεζών, αποκαλύπτει η Κομισιόν, δείχνουν ότι ένα «κούρεμα» κατά 40% στα ομόλογα θα έφερνε απώλειες κεφαλαίων έως και 16,5 δισ. ευρώ στο τραπεζικό σύστημα συνολικά. «Αυτό ουσιαστικά θα εξαφάνιζε την κεφαλαιακή βάση του τραπεζικού συστήματος», τονίζει η Κομισιόν, αναπτύσσοντας ένα βασικό επιχείρημα κατά της αναδιάρθρωσης του χρέους. Επισημαίνει, επίσης, ότι το σοκ φερεγγυότητας θα συνοδευόταν από ένα πρόσθετο σοκ ρευστότητας, καθώς θα μειωνόταν η αξία των ομολόγων που χρησιμοποιούν οι τράπεζες ως εγγύηση για το δανεισμό τους από την ΕΚΤ, ενώ και οι καταθέτες θα προσπαθούσαν να μεταφέρουν τα κεφάλαιά τους εκτός τραπεζικού συστήματος.

Η Κομισιόν παραθέτει αυτά τα στοιχεία και επιχειρήματα για να πείσει για το πόσο καταστροφική και, ως εκ τούτου, απευκταία είναι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Όμως, το γεγονός ότι ένα «κούρεμα» κατά 40% θα δημιουργούσε πρόσθετη ανάγκη κεφαλαίων έως 16,5 δισ. ευρώ για τις ελληνικές τράπεζες δείχνει ότι τα 10 δισ. ευρώ που ήδη έχουν «μπει στην άκρη» ενδεχομένως να αποδειχθούν ανεπαρκή, αν έλθει η ώρα για το «κούρεμα». Γι’ αυτό και συζητείται μια συμφωνία αύξησης του κεφαλαίου που θα έχει διαθέσιμο το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ώστε να υπάρχει διασφάλιση ότι και στο χειρότερο σενάριο για το χρέος θα υπάρχουν κεφάλαια για να ενισχυθούν επαρκώς οι τράπεζες.

Όλα αυτά σημαίνουν βέβαια ότι ακόμη και μετά τις αποφάσεις για εκταμίευση της πέμπτης δόσης οι ελληνικές τράπεζες πραγματικά βρίσκονται «στα χέρια της μοίρας», καθώς ουδείς πιστεύει σοβαρά ότι υπάρχει περίπτωση να αποφύγει η Ελλάδα την αναδιάρθρωση του χρέους και οι τράπεζες το πλήγμα που αυτή θα επιφέρει στα κεφάλαιά τους.

Γι’ αυτό και οι περισσότεροι παράγοντες της χρηματιστηριακής αγοράς αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό το «ράλι ανακούφισης» των τελευταίων ημερών, που ανέβασε πάνω από 11% τον τραπεζικό δείκτη στο Χρηματιστήριο. Και επισημαίνουν ότι είναι πολύ νωρίς για πανηγυρισμούς, καθώς οι κίνδυνοι βρίσκονται μπροστά και η αβεβαιότητα παραμένει έντονη, ακόμη και μετά την έγκριση εκταμίευσης της πέμπτης δόσης, που κράτησε τη χώρα σε μια σχετικά ασφαλή απόσταση από την άμεση χρεοκοπία.