«Μην θεωρείτε δεδομένη τη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ»: αυτό το αυστηρό μήνυμα στέλνει η Φραγκφούρτη στο υπουργείο Οικονομικών και, μέσω αυτού, στους Έλληνες τραπεζίτες, με γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 13 Απριλίου και δημοσιεύθηκε χθες στην ιστοσελίδα της, σχετικά με το νομοσχέδιο που συζητείται τώρα στη Βουλή για το νέο «πακέτο» κρατικών εγγυήσεων, ύψους 30 δις. ευρώ.

Μετά την πολυσυζητημένη γνωμοδότησή της για το περσινό νομοσχέδιο της Λούκας Κατσέλη για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, οι νομικοί της ΕΚΤ επανέρχονται δυναμικά, για να «διορθώσουν» τις διατυπώσεις του νομοσχεδίου του Γ. Παπακωνσταντίνου για το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, με το οποίο επεκτείνονται κατά 30 δις. ευρώ οι κρατικές εγγυήσεις δανεισμού που θα μπορούν να παρασχεθούν στις ελληνικές τράπεζες.

Οι νομικοί της ΕΚΤ υπογραμμίζουν με νόημα ότι από τις διατυπώσεις της σχετικής διάταξης του νομοσχεδίου αφήνεται να εννοηθεί ότι υπάρχει κάποιου είδους «αυτοματισμός» στην παροχή ρευστότητας από την κεντρική τράπεζα προς τις ελληνικές. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι εγγυήσεις ρευστότητας θα δίνονται στις τράπεζες που θα υποβάλλουν στην τρόικα σχέδια μεσοπρόθεσμης κάλυψης των χρηματοδοτικών τους αναγκών.

Όμως, η ΕΚΤ διευκρινίζει ότι δεν είναι αρκετό να υποβληθούν αυτά τα σχέδια, για να προσφέρει τις χρηματοδοτήσεις της στις ελληνικές τράπεζες, αφού κάθε αίτημα χρηματοδότησης θα εξετάζεται κατά περίπτωση και δεν υπάρχει κάποιου είδους «αυτοματισμός» στην έγκρισή του:

n  «Το άρθρο 19, παρ. 2, μπορεί να ερμηνευθεί ότι καθιερώνει ένα αυτόματο αποτέλεσμα μεταξύ της υποβολής των σχεδίων χρηματοδότησης και της μετατροπής των πρόσθετων εγγυήσεων σε αποδεκτό από το Ευρωσύστημα κάλυμμα δανεισμού. Όμως, αυτό δεν αντικατοπτρίζει την ανάγκη για αξιολόγηση κατά περίπτωση από το Ευρωσύστημα των πραγματικών αναγκών ρευστότητας κάθε τράπεζας», τονίζεται στη γνωμοδότηση της ΕΚΤ. Το μήνυμα είναι απλό: δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι αρκεί η υποβολή ενός σχεδίου χρηματοδότησης για να «ανοίξουν οι κρουνοί» της ρευστότητας προς μια τράπεζα, αλλά θα πρέπει κάθε περίπτωση να αξιολογείται ξεχωριστά.

n  Στην αμέσως επόμενη επισήμανσή της προς την κυβέρνηση, η ΕΚΤ ζητά να αποσαφηνισθούν οι διατυπώσεις που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο, ώστε να ξεκαθαρίζεται ότι ο στόχος των μεσοπρόθεσμων προγραμμάτων χρηματοδότησης που υποβάλλουν οι τράπεζες, σύμφωνα με το αναθεωρημένο μνημόνιο, είναι να προσαρμόσουν οι τράπεζες τους ισολογισμούς τους κατάλληλα, ώστε να μειωθεί η εξάρτησή τους από την ΕΚΤ. «Η υφιστάμενη διατύπωση του νομοσχεδίου μπ9ορεί να είναι παραπλανητική, όσον αφορά την πραγματική φύση των προβλεπόμενων σχεδίων», τονίζει με αυστηρότητα η ΕΚ. Αποσαφηνίζει με τον τρόπο αυτό ότι τα σχέδια χρηματοδότησης δεν έχουν προβλεφθεί στο μνημόνιο για να αποτελέσουν «διαβατήρια» για άφθονο δανεισμό από την ΕΚΤ, αλλά για να «συρρικνώσουν» κατάλληλα οι τράπεζες το ενεργητικό τους, ώστε να χρειάζονται λιγότερη ρευστότητα από την κεντρική τράπεζα.

Οι επισημάνσεις αυτές, που θα οδηγήσουν τις επόμενες ημέρες στην αναδιατύπωση του νομοσχεδίου, δεν αποσκοπούν απλώς σε φραστική διόρθωση του κειμένου. Όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη, αντανακλούν την πρόθεση της ΕΚΤ να επιβάλει στην κυβέρνηση και τις τράπεζες μια σκληρή διαδικασία απεξάρτησης από τη ρευστότητά της, που στην πράξη θα σημάνει πωλήσεις ασημικών (βλ.: θυγατρικές στη Ν.Α. Ευρώπη), περιορισμό πιστώσεων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά και κάθε άλλο «επώδυνο» μέτρο που κρίνεται από την ΕΚΤ αναγκαίο για να «ισορροπήσει» η ρευστότητα των τραπεζών.

Σύμφωνα μάλιστα με μια άλλη ερμηνεία, η ΕΚΤ αντιδρά με τον τρόπο αυτό στον τρόπο με τον οποίο έχουν εφαρμοσθεί ως τώρα από την κυβέρνηση και την Τράπεζα της Ελλάδος τα προγράμματα παροχής κρατικών εγγυήσεων δανεισμού στις τράπεζες. Η πρακτική της χορήγησης «λευκών επιταγών» στις τράπεζες δεν μπορεί να συνεχισθεί άλλο, είναι το μήνυμα της ΕΚΤ, και στο εξής οι παροχές εγγυήσεων θα πρέπει να συνδυάζονται με επώδυνα μέτρα που θα εγκρίνει η Φραγκφούρτη.

Στο ίδιο μήκος κύματος συντονίσθηκε χθες και ο κ. Γ. Προβόπουλος, παρουσιάζοντας την ετήσιά έκθεσή του για το 2010. Ο διοικητής της ΤτΕ τόνισε, ότι «επιβάλλεται οι τράπεζες να προσαρμόσουν ανάλογα (σ.σ.: με τις επικρατούσες συνθήκες κρίσης) το επιχειρηματικό τους μοντέλο, στηρίζοντάς το σε ολική ανασύνταξη δυνάμεων. Οι ανασυντάξεις και οι συνενώσεις είναι επιτυχέστερες όταν δρομολογούνται με προβλεπτική ικανότητα, λαμβάνουν υπόψη όλα τα δεδομένα και είναι αποτέλεσμα φιλικής διαπραγμάτευσης».

Ο κ. Προβόπουλος επισήμανε με εντονότερο τρόπο από κάθε άλλη φορά την ανάγκη απεξάρτησης των τραπεζών από τις χρηματοδοτήσεις της ΕΚΤ:  «Χρειάζεται το συντομότερο δυνατόν οι τράπεζες να είναι σε θέση να διαμεσολαβούν αυτοδύναμα μεταξύ των αποταμιευτών και επενδυτών, έχοντας απεξαρτηθεί από την ανάγκη έκτακτων στηρίξεων της ΕΚΤ ή του κράτους».