Με τις τραπεζικές μετοχές να έχουν κερδίσει ήδη σχεδόν 20% από την αρχή του χρόνου, τo spread των ομολόγων να «βυθίζεται» χθες κάτω από τις 800 μονάδες βάσης και τη συνολική τους απόδοση από την αρχή του χρόνου να πλησιάζει το 4%, κορυφαία τραπεζικά στελέχη αρχίζουν ήδη να «ποντάρουν» σε ένα σενάριο που φαινόταν αδιανόητο πριν από μερικές εβδομάδες: στη «λύση πολιορκίας» της χώρας και τους τραπεζικού συστήματος από τις αγορές μέσα στο 2011!

Ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Eurobank ήταν ο πρώτος που δημόσια προέβλεψε γρήγορη έξοδο του υπουργείου Οικονομικών στη διεθνή αγορά κεφαλαίων: «Θα ξαναβγούμε στις διεθνείς αγορές και μάλιστα σύντομα, ίσως και πριν από το τέλος της χρονιάς», δήλωσε ο κ. Βύρων Μπαλλής, τονίζοντας ότι έχει συντελεστεί ουσιαστική πρόοδος στις συζητήσεις για έναν αξιόπιστο ευρωπαϊκό μηχανισμό, για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους.

Αν επαληθευθεί αυτό το σενάριο, εκτιμούν τραπεζικά στελέχη, το εγχώριο τραπεζικό σύστημα όχι μόνο θα επανέλθει στη διατραπεζική αγορά για χρηματοδότηση, ανοίγοντας και πάλι το δρόμο για αύξηση πιστώσεων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αλλά θα αντιμετωπίσει με καλύτερους όρους και τις ανάγκες ενίσχυσης της κεφαλαιακής του βάσης, καλύπτοντας με πολύ μεγαλύτερη ευκολία τις επόμενες αυξήσεις κεφαλαίου.

Είναι προφανές, ότι για να μπορέσει το υπουργείο Οικονομικών να δανεισθεί με έκδοση ομολόγων από την αγορά, θα πρέπει να συμπιεσθούν ταχύτατα οι αποδόσεις των ελληνικών τίτλων, υποχωρώντας από διψήφια ποσοστά, σε επίπεδα κοντά στο 5%. Μια τόσο εντυπωσιακή ανάκαμψη των ελληνικών ομολόγων σε διάστημα μικρότερο των 12 μηνών θα αλλάξει θεαματικά το περιβάλλον λειτουργίας των ελληνικών τραπεζών, τονίζουν τραπεζικά στελέχη.

Ήδη στην αγορά ομολόγων, όπου αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον οι αποφάσεις των Ευρωπαίων ηγετών για τα επόμενα βήματα στη διαχείριση της κρίσης, έχει… κοπεί μαχαίρι η υποτιμητική κερδοσκοπία. Χθες, μάλιστα, η αξία των συναλλαγών ήταν αρκετά υψηλή, ξεπερνώντας τα 4 δις. ευρώ εντός και εκτός ΗΔΑΤ, και το spread των δεκαετών τίτλων συμπιέσθηκε στις 783 μονάδες, σπάζοντας ύστερα από καιρό το «φράγμα» των 800 μονάδων βάσης.

Σε σχετική ανάλυση του “Bloomberg”, η αναστροφή τάσης για τα ελληνικά ομόλογα αποδίδεται κατά πρώτο λόγο στις στιβαρές παρεμβάσεις της ΕΚΤ, που υπενθύμισαν στους «παίκτες» των αγορών, το παλιό αξίωμα της Wall Street: κανένας δεν κερδίζει, πηγαίνοντας κόντρα στην κεντρική τράπεζα (“Don’t fight the Fed”). Πράγματι, τον Ιανουάριο, όταν κορυφώθηκε η αμφισβήτηση της Πορτογαλίας από τις αγορές, η ΕΚΤ έκανε μια εξαιρετικά δυναμική παρέμβαση, με αγορές τίτλων της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας και της Ελλάδας και έχει ήδη αυξήσει το χαρτοφυλάκιο ομολόγων περιφερειακών οικονομιών που κατέχει πάνω από τα 76 δις. ευρώ.

Την προηγούμενη εβδομάδα η ΕΚΤ «σίγησε», αποφεύγοντας νέες παρεμβάσεις, αλλά ήδη η ισχυρή παρουσία της τις πρώτες εβδομάδες του 2011 είχε στείλει στην αγορά ένα σαφές μήνυμα: η κεντρική τράπεζα θέλει να αναχαιτίσει τις πιέσεις στα ομόλογα της περιφέρειας και έχει τα μέσα για να το κάνει. Δεν είναι τυχαίο, ίσως, ότι τις τελευταίες ημέρες συνεχίσθηκε η πτωτική πορεία των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων, ακόμη και χωρίς παρεμβάσεις από την ΕΚΤ.

Οι περισσότεροι επενδυτές, σημειώνει το “Bloomberg” εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η Ελλάδα θα είναι αδύνατο να εξυπηρετήσει το χρέος της, αλλά προς το παρόν προτιμούν να αποφεύγουν κινήσεις αντίθετες προς την ΕΚΤ, με το φόβο ότι θα «καούν». Οι Έλληνες τραπεζίτες, από την πλευρά τους, εκτιμούν ότι οι πιέσεις μπορούν να αναχαιτιστούν οριστικά και οι τιμές των ομολόγων να ακολουθήσουν έντονα ανοδική πορεία τους επόμενους μήνες, αν επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες για μια δραστική ευρωπαϊκή παρέμβαση, που θα απομακρύνει τους φόβους χρεοκοπίας της χώρας, τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα. Αυτό θα επιτρέψει και σε άλλα κεφάλαια, πλην των τραπεζικών, να διοχετευθούν στην αγορά ομολόγων.

Αυτό που αξιολογείται ως ιδιαίτερα σημαντικό από τους τραπεζίτες είναι η αποφασιστικότητα της ΕΚΤ να επιβάλλει στους Ευρωπαίους ηγέτες μια νέα στρατηγική στήριξης των ομολόγων των περιφερειακών οικονομιών, με την «επιστράτευση» και του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Οικονομικής Σταθερότητας (EFSF), στο πλευρό της κεντρικής τράπεζας. Ανεξάρτητα από τα άλλα μέτρα που θα αποφασισθούν, τονίζουν τραπεζικά στελέχη, αυτό που έχει σημασία είναι να εγκριθεί από τους ηγέτες ο αναπροσανατολισμός του EFSF, ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει άμεσα ή έμμεσα (με δάνεια στα κράτη για επαναγορές ομολόγων) σαν ένας νέος ισχυρός «παίκτης» της αγοράς, που θα μπορεί να απορροφά αξιόπιστα μεγάλης αξίας ομόλογα της περιφέρειας.

Οι αγορές γνώριζαν ως τώρα, ότι μπορούσαν να «παίζουν» εκ του ασφαλούς με τα περιφερειακά ομόλογα, επειδή ακριβώς η ΕΚΤ είχε πολύ περιορισμένα περιθώρια να εφαρμόζει το σχέδιο παρέμβασης στις αγορές, καθώς πρόκειται για ένα έκτακτο μέτρο, που δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στους κύκλους της Φραγκφούρτης. Αν, όμως, δίπλα στην ΕΚΤ προστεθεί ένα ταμείο, όπως το EFSF, που θα μπορεί με ισχυρές εγγυήσεις κρατών να απορροφά ομόλογα της περιφέρειας, ή να δανείζει κυβερνήσεις για επαναγορές, θα δημιουργηθεί ένας ισχυρός πόλος ζήτησης των ομολόγων που ως τώρα αντιμετωπίζονταν από τις αγορές σαν οιονεί «τοξικά».

Με αυτό τον τρόπο, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για γρήγορη επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές, αφού ουσιαστικά θα έχει δοθεί από την Ευρώπη αυτό ακριβώς που εξαρχής ζητούσαν: μια σοβαρή εγγύηση, ότι δεν θα χάσουν τα κεφάλαιά τους, όσοι δανείζουν υπερχρεωμένες χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης.

Τραπεζικά στελέχη προειδοποιούν, ότι αυτό το θετικό σενάριο για την εξέλιξη της ελληνικής κρίσης χρέους μπορεί να προσκρούσει κατά την υλοποίησή του σε πολλά απρόβλεπτα εμπόδια, ιδίως αν υπάρξουν «στραβοπατήματα» στην εφαρμογή του οικονομικού προγράμματος από την κυβέρνηση. Όμως, για πρώτη φορά από την έναρξη της ελληνικής κρίσης ένα θετικό σενάριο προβάλλει στον ορίζοντα, με αρκετές πιθανότητες να επιβεβαιωθεί…