Σε όρια πρωτοφανούς απαξίωσης κινούνται πλέον οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών: μετά τη χθεσινή απογοητευτική συνεδρίαση, που έφερε το Γενικό Δείκτη σε επίπεδα 1998, όταν άρχιζε η μεγάλη ανοδική κούρσα ενόψει της ένταξης στην ευρωζώνη, η χρηματιστηριακή αξία των τεσσάρων μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών μόλις που ξεπερνά τα 11 δις. ευρώ!

Με τον τραπεζικό δείκτη σε ελεύθερη πτώση, η κεφαλαιοποίηση της Εθνικής Τράπεζας δεν ξεπερνούσε χθες τα 5,8 δις. ευρώ, της Eurobank και της Alpha μόλις υπερέβαινε τα 2 δις. ευρώ και της Τράπεζας Πειραιώς τα 1,2 δις. ευρώ. Με τη σημερινή απαξίωση των τραπεζικών μετοχών, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, αν παρενέβαινε για να ενισχύσει κεφαλαιακά τις μεγαλύτερες τράπεζες με τα 10 δις. ευρώ που έχει διαθέσιμα από το δάνειο των 110 δις. ευρώ προς την Ελλάδα, θα μπορούσε να κρατικοποιήσει τις κορυφαίες ελληνικές τράπεζες, όπως σχολίαζαν με πικρία τραπεζικά στελέχη.

Για να γίνει αντιληπτό το εύρος της υποτίμησης των τραπεζικών μετοχών, αρκεί να αναλογισθεί κανείς, ότι ο όμιλος της Εθνικής Τράπεζας αποτιμάται πλέον με συνολική αξία, που δεν ξεπερνά πολύ την αξία της τουρκικής θυγατρικής Finansbank! Όσο και αν φαίνεται παράλογο, η αγορά σχεδόν «μηδενίζει» την αξία των εκτός Τουρκίας δραστηριοτήτων της μεγαλύτερης ελληνικής τράπεζας, παρότι μάλιστα μόλις πρόσφατα ολοκλήρωσε μεγάλη αύξηση κεφαλαίου, με την οποία κατατάσσεται στις καλύτερα κεφαλαιοποιημένες τράπεζες της ευρωζώνης.

Την ίδια ώρα, οι εκθέσεις των διεθνών επενδυτικών οίκων για τις ελληνικές τραπεζικές μετοχές συναγωνίζονται σε διατύπωση απαισιόδοξων εκτιμήσεων μόνο τις αντίστοιχες εκθέσεις των οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης, που αναμένεται να υποβαθμίσουν και πάλι τις ελληνικές τράπεζες μέσα στο α’ τρίμηνο του 2011, αφού πρώτα ολοκληρώσουν τις αντίστοιχες διαδικασίες υποβάθμισης του Δημοσίου.

Η Credit Suisse, σε πρόσφατη έκθεση με τις επενδυτικές προβλέψεις της για το 2011, είναι χαρακτηριστικό ότι διατηρεί την αρνητική της στάση για τις ελληνικές τραπεζικές μετοχές, ξεχωρίζοντας ανάμεσα στις οκτώ τράπεζες που παρακολουθεί μόνο την Τράπεζα Κύπρου, την οποία κατατάσσει στην κατηγορία «outperform», προβλέποντας αποδόσεις υψηλότερες από το μέσο όρο της αγοράς. Ακόμη και για την Τράπεζα Κύπρου, που ξεχωρίζει ακριβώς επειδή δεν έχει μεγάλη έκθεση στην Ελλάδα, η ελβετική τράπεζα «ψαλιδίζει» την τιμή στόχο από τα 4,2 στα 3,4 ευρώ. Όλες οι υπόλοιπες τράπεζες κατατάσσονται στις κατηγορίες «neutral» και «underperform», δηλαδή οι αποδόσεις που αναμένεται να προσφέρουν το 2011, ύστερα από τη σχεδόν καταστροφική χρηματιστηριακή χρονιά του 2010, προβλέπονται ίσες ή κατώτερες της απόδοσης της ευρύτερης αγοράς.

Η Credit Suisse, όπως άλλωστε και οι περισσότεροι αναλυτές, εστιάζει τις ανησυχίες της για το τραπεζικό σύστημα στις δυσμενείς μακροοικονομικές προβλέψεις για την Ελλάδα και επισημαίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται στο «σωστό δρόμο» της ενίσχυσης των κεφαλαίων τους, αλλά το κακό μακροοικονομικό περιβάλλον θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στα κέρδη (μεγαλύτερες απομειώσεις λόγω διαγραφών προβληματικών δανείων και συμπίεση επιτοκιακού περιθωρίου, εξαιτίας της συνεχούς επιδείνωσης της σχέσης χορηγήσεων-καταθέσεων).

Παρά τις δυσμενείς αυτές προβλέψεις, όμως, χρηματιστηριακοί αναλυτές συμφωνούν, ότι η υπερβολή της απαξίωσης είναι τέτοια στην παρούσα φάση, που ίσως οι τραπεζικές μετοχές να αποτελούν πραγματικές επενδυτικές ευκαιρίες. «Οι αποτιμήσεις σήμερα θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν μόνο σε περίπτωση αναδιάρθρωσης χρέους με “κούρεμα” της ονομαστικής αξίας των ομολόγων, ή στην περίπτωση που αποτύχει πλήρως η εφαρμογή του τριετούς σταθεροποιητικού προγράμματος», τονίζει αναλυτής μεγάλης ευρωπαϊκής τράπεζας στην Αθήνα. «Σε κάθε άλλη περίπτωση, ακόμη και αν προχωρήσει η αναδιάρθρωση χρέους με επιμήκυνση διάρκειας και μείωση επιτοκίων, οι σημερινές αποτιμήσεις ίσως θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν ευκαιρίες για τοποθετήσεις μακροπρόθεσμου ορίζοντα», προσθέτει ο ίδιος.

Πόσο σύντομα, όμως, μπορεί η αγορά να διορθώσει αυτές τις υπερβολές; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι, ότι τουλάχιστον μέχρι να οριστικοποιηθεί η εκταμίευση της τέταρτης δόσης του διεθνούς δανείου, οι τραπεζικές μετοχές στο ΧΑ θα παραμείνουν σε κατάσταση… συμπίεσης αποτιμήσεων. Από τον Μάρτιο και μετά, όμως, αν η περιπέτεια της εκταμίευσης της τέταρτης δόσης τελειώσει χωρίς απρόσμενες αρνητικές εκπλήξεις, αναμένεται ότι οι τραπεζικές μετοχές θα είναι οι πρώτες που θα «τρέξουν» στο… ράλι της ανακούφισης. Ευκαιρίες, λοιπόν, ίσως υπάρχουν για «ψώνια» τραπεζικών μετοχών στο ΧΑ, μόνο που θα μπορέσουν να τις αξιοποιήσουν μόνο οι επενδυτές με πραγματικά «γερό στομάχι»…