Τις καταιγιστικές εξελίξεις στις Βρυξέλλες, που δημιουργούν από σήμερα ένα τοπίο στις αγορές της Ευρωζώνης, επιχειρούν να ερμηνεύσουν από χθες οι Έλληνες τραπεζίτες. Τα περισσότερα τραπεζικά στελέχη συμφωνούν, ότι με τις αποφάσεις των υπουργών Οικονομικών απομακρύνεται ο κίνδυνος «κουρέματος» των ελληνικών τραπεζών και θα περιορισθούν οι πιέσεις στα ομόλογα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο δρόμος της εξόδου από την κρίση στρώθηκε με… ροδοπέταλα.

Η χθεσινή, έκτακτη συνεδρίαση του Ecofin, που συγκλήθηκε με βασικό θέμα της ατζέντας τη διευθέτηση της κρίσης στην Ιρλανδία, τελικά έλαβε αποφάσεις που θα καθορίσουν την πορεία της ελληνικής οικονομίας και του τραπεζικού συστήματος αυτή τη δεκαετία. Οι καλές ειδήσεις από τις Βρυξέλλες, που έγιναν δεκτές με αρκετή ανακούφιση στους τραπεζικούς κύκλους της Αθήνας, είναι δύο:

n  Η απόφαση των υπουργών να εναρμονισθούν οι όροι του διεθνούς δανείου στην Ελλάδα, σε ό,τι αφορά το χρόνο αποπληρωμής, με αυτούς του πολυετούς δανείου στην Ιρλανδία αποτελεί μια ευπρόσδεκτη εξέλιξη για τις τράπεζες, που αντιμετώπιζαν με δέος τις τεράστιες πληρωμές χρεολυσίων, οι οποίες θα έφερναν σε αδιέξοδο την Ελλάδα τη διετία 2014-2015. Η «ανάσα» που παίρνει η χώρα, για την αποπληρωμή του δανείου των 110 δις. ευρώ ως το 2020-2021, επιτρέπει και στο τραπεζικό σύστημα να διατηρήσει ελπίδες, ότι τελικά θα αποφευχθεί μια ιδιαίτερα επώδυνη για τις ελληνικές τράπεζες αναδιάρθρωση του εθνικού χρέους μέσα στην επόμενη τετραετία. Οι νέες συνθήκες που δημιουργούνται θα πρέπει να οδηγήσουν και σε καλύτερη μεταχείριση των ελληνικών ομολόγων από την αγορά, περιορίζοντας τις πιέσεις στο τραπεζικό σύστημα.

n  Σε ό,τι αφορά την Ιρλανδία, ως ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη καταγράφεται από τα εγχώρια τραπεζικά στελέχη η οριστική απόφαση να αποφύγουν το «κούρεμα» οι senior bondholders των ιρλανδικών τραπεζών, ύστερα από παρέμβαση του Ζαν Κλωντ Τρισέ. Οι τράπεζες και οι θυγατρικές τους εταιρείες, που έχουν δανείσει τεράστια ποσά στο ιρλανδικό τραπεζικό σύστημα θα πληρωθούν στο ακέραιο, κάτι που κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντικό για την αξιολόγηση και των ελληνικών τραπεζών από τις αγορές. Ένα «κούρεμα» των πιστωτών των ιρλανδικών τραπεζών στις σημερινές συνθήκες, θα προκαλούσε έντονους κραδασμούς στη διατραπεζική και ακόμη εντονότερα προβλήματα αποκλεισμού και χρηματοδοτικής ασφυξίας στις ελληνικές τράπεζες, τονίζουν τραπεζικά στελέχη.

Όμως, οι χθεσινές αποφάσεις αφήνουν και αρκετές «σκιές», καθώς η κατ’ αρχήν συμφωνία που επιτεύχθηκε για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (European Stability Mechanism – ESM), που θα πάρει μετά το 2013 τη θέση του προσωρινού μηχανισμού στήριξης, έχει διπλή ανάγνωση:

1.       Η γερμανική κυβέρνηση υποχώρησε ελαφρώς, σε ό,τι αφορά την πρότασή της για αυτόματη αναδιάρθρωση χρέους όσων χωρών προσφύγουν μετά το 2013 στον ESM. Δέχθηκε τη γαλλική συμβιβαστική πρόταση, να αποφασίζεται κατά περίπτωση αν απαιτείται αναδιάρθρωση χρέους, με τα ίδια κριτήρια που χρησιμοποιεί και το ΔΝΤ στα δικά του προγράμματα σταθεροποίησης οικονομιών. Δηλαδή, η αναδιάρθρωση του χρέους θα αποτελεί έσχατη καταφυγή, όταν πιστοποιείται η αφερεγγυότητα μιας χώρας, δηλαδή η αδυναμία της να εξυπηρετήσει κανονικά το χρέος της.

2.       Όμως, έγινε δεκτή η βασική πρόταση της Γερμανίας, να φέρουν όλα τα ομόλογα που θα εκδίδονται στην Ευρωζώνη μετά το 2013 ρήτρες συλλογικής δράσης. Δηλαδή, πανομοιότυπες ρήτρες, που θα προβλέπουν ότι με απόφαση της πλειοψηφίας των δανειστών μπορεί να γίνει αναδιάρθρωση του χρέους, με επιμήκυνση, μείωση επιτοκίου ή και της ονομαστικής αξίας («κούρεμα»).

Η νέα αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης, προειδοποιούν τραπεζικά στελέχη, χωρίζει οριστικά τις χώρες-μέλη σε ισχυρές και ασθενείς και διαμορφώνει συνθήκες μόνιμα αυξημένου κόστους χρηματοδότησης για την Ελλάδα. Αυτό σημαίνει, ότι ακόμη και αν η χώρα καταφέρει να επιστρέψει στις αγορές για δανεισμό, τα ελληνικά ομόλογα θα ενσωματώνουν στο εξής ένα υψηλό ασφάλιστρο κινδύνου, λόγω της αυξημένης πιθανότητας αναδιάρθρωσης του χρέους.

Πόσο πιθανό είναι, όμως, μετά τις τελευταίες αποφάσεις, ένα «κούρεμα» των ελληνικών τραπεζών και των άλλων πιστωτών της Ελλάδας; Προς το παρόν χαλαρώνει ο κλοιός των πιέσεων, που είχαν δημιουργηθεί λόγω των σεναρίων άμεσης αναδιάρθρωσης του χρέους, εκτιμούν τραπεζικά στελέχη. Όμως, από χθες η Γερμανία έχει ανατρέψει ένα βασικό κανόνα της Ευρωζώνης («στην Ευρωζώνη δεν υπάρχουν χρεοκοπίες») και, αν η Ελλάδα δεν επανέλθει σε τροχιά βιώσιμης εξυπηρέτησης του χρέους, θα υπάρχει πλέον ένας καθιερωμένος μηχανισμός «κουρέματος» των πιστωτών, ο οποίος θα πλήξει κυρίως το εγχώριο τραπεζικό σύστημα, που θα κληθεί τα επόμενα χρόνια, ελλείψει ενδιαφέροντος από ξένους επενδυτές, να σηκώσει το μεγαλύτερο βάρος της χρηματοδότησης του Δημοσίου…