Διαψεύδεται από τα γεγονότα των τελευταίων ημερών η αισιοδοξία που έσπευσαν να καλλιεργήσουν αρκετοί Έλληνες τραπεζίτες, για επικείμενη επιστροφή τουλάχιστον των μεγάλων τραπεζών στη διατραπεζική αγορά.  «Αγγίξαμε για λίγες εβδομάδες το όνειρο, αλλά χάθηκε πάλι», τονίζει στέλεχος dealing room μεγάλης ελληνικής τράπεζας, επισημαίνοντας ότι οι τελευταίες δραματικές εξελίξεις στην αγορά των ομολόγων και η έντονη αβεβαιότητα για την έκβαση της ελληνικής κρίσης κλείνουν πάλι το δρόμο προς τη διατραπεζική, ακριβώς στη χρονική στιγμή που η ΕΚΤ κινείται… απειλητικά προς τις εξαρτημένες από τις χρηματοδοτήσεις της ευρωπαϊκές τράπεζες.

Τον αποκλεισμό των ελληνικών τραπεζών, παρότι η Εθνική και η Eurobank έκλεισαν πρόσφατα ορισμένες μικρές συμφωνίες χρηματοδότησης με ρέπος ελληνικών ομολόγων, επιβεβαίωσε χθεσινό τηλεγράφημα του πρακτορείου Reuters, όπου τονίζονταν τα σοβαρά προβλήματα πρόσβασης των τραπεζών από τις περιφερειακές χώρες της Ευρωζώνης στη διατραπεζική αγορά.

«Για την Ελλάδα έχουμε δει πρόσφατα την αγορά να αναζητεί μια μικρή αχτίδα φωτός. Όμως, στην πραγματικότητα δεν γίνονται συναλλαγές. Ουδείς κρατά θέσεις σε τέτοια πράγματα πλέον», τόνισε στο διεθνές πρακτορείο ο αναλυτής της ICAP, Κρις Κλαρκ, αναφερόμενος στα ελληνικά ομόλογα, που μετά τις τελευταίες εξελίξεις δεν προσφέρονται για πράξεις ρέπος, λόγω του υψηλού κινδύνου που ενσωματώνουν (οι πιθανότητες χρεοκοπίας της χώρας, όπως υπολογίζονται με βάση τα spread στα συμβόλαια ασφάλισης ξεπερνούσαν χθες το 50%).

Αυτή την εβδομάδα λήγουν χρηματοδοτήσεις εξάμηνης διάρκειας από την ΕΚΤ συνολικού ύψους 35 δις. ευρώ, που είχαν χορηγηθεί σε μια περίοδο πλήρους αποκλεισμού των ελληνικών τραπεζών από τη διατραπεζική αγορά και είχαν κατευθυνθεί στο μεγαλύτερο μέρος τους σε ελληνικές τράπεζες.

Οι περισσότεροι αναλυτές περιμένουν, ότι οι ελληνικές τράπεζες θα ζητήσουν ανανέωση αυτών των πιστώσεων στη δημοπρασία που οργανώνει η ΕΚΤ αυτή την εβδομάδα για ρευστότητα διάρκειας ενός μήνα. Στη δημοπρασία αναμένεται να διατεθούν 20-100 δις. ευρώ (ο μέσος όρος των προβλέψεων διαμορφώνεται στα 50 δις. ευρώ), ενώ στη δημοπρασία για ρευστότητα μιας εβδομάδας αναμένεται να διατεθούν περί τα 178 δις. ευρώ, όσο δηλαδή είναι και το ποσό των λήξεων.

Στελέχη ελληνικών τραπεζών τονίζουν ότι, ακόμη και η μεγάλη προσπάθεια που έχουν αρχίσει πολλές τράπεζες για την άμεση ενίσχυση της κεφαλαιακής τους επάρκειας, μετά το πρώτο επιτυχημένο πείραμα από την Εθνική, δεν φαίνεται να αρκεί προς το παρόν για ανοίξει η διατραπεζική αγορά για τις ελληνικές τράπεζες, καθώς:

1.      Η Ελλάδα και οι άλλες περιφερειακές αγορές ομολόγων της Ευρωζώνης δοκιμάζονται και πάλι σκληρά. Ακόμη και μετά την απομάκρυνση του κινδύνου των πρόωρων εκλογών, το spread στη δεκαετία δεν μειώθηκε σημαντικά στη χθεσινή διαπραγμάτευση, κυμαινόμενο πέριξ των 900 μονάδων βάσης.

2.      Οι αγορές βλέπουν, ότι η πρόταση της Γερμανίας για ελεγχόμενη χρεοκοπία χωρών της Ευρωζώνης που θα ζητούν ευρωπαϊκή στήριξη μετά το 2013, προκειμένου να αποφύγουν τη χρεοκοπία, «ναρκοθετεί» την πορεία των περιφερειακών οικονομιών προς «λογικότερες» αποδόσεις των ομολόγων τους, κάτι που ισχύει σε υπερθετικό βαθμό για την Ελλάδα, η οποία θεωρείται ως πρώτη υποψήφια για ένταξη στο γερμανικό μηχανισμό στήριξης. Η Γερμανία προς το παρόν αρνείται τις προτάσεις για επιμήκυνση του διεθνούς δανείου των 110 δις. ευρώ, παρότι υποστηρίζονται από την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, και αυτό δημιουργεί σοβαρή αβεβαιότητα στην αγορά.

3.      Επιπλέον, η χώρα αντιμετωπίζει τη μεγάλη πρόκληση της λήψης πρόσθετων μέτρων με τον προϋπολογισμό του 2011, για τα οποία εξακολουθεί να επικρατεί αρκετή αβεβαιότητα στις αγορές, καθώς μάλιστα επίκειται την επόμενη εβδομάδα και η ανακοίνωση από την Eurostat των τελικών στοιχείων για το έλλειμμα και το χρέος του 2010.

4.      Για το τραπεζικό σύστημα υπάρχουν ακόμη πολλά ερωτηματικά, καθώς μάλιστα οι ελληνικές αρχές και η τρόικα προτίμησαν να αφήσουν για το τέλος του χρόνου τα τεστ αντοχής που είχαν προγραμματισθεί για τον Οκτώβριο, ενώ η κυβέρνηση ανέβαλε για μετά τις εκλογές και τις αποφάσεις της για την τύχη των κρατικών συμμετοχών στο τραπεζικό σύστημα.

Η «συνάθροιση» (για να θυμηθούμε και την έκφραση που χρησιμοποίησε πρόσφατα ο Έλληνας Πρωθυπουργός) αβεβαιοτήτων για τα ελληνικά ομόλογα, την οικονομία και το τραπεζικό σύστημα δημιουργεί μία και μόνη βεβαιότητα: ότι η πορεία μείωσης των spread, που άρχισε τον Σεπτέμβριο και τελείωσε άδοξα πριν από λίγες ημέρες, δεν θα συνεχισθεί σύντομα, όχι τουλάχιστον πριν ξεκαθαρίσει ο ορίζοντας για την Ελλάδα. Ακόμη και όταν υπάρξει λύση, όμως, δεν φαίνεται πιθανό να υπάρξει μια εντυπωσιακή μείωση των spread, που θα καταστήσει και πάλι ελκυστικά στους ξένους τα ομόλογα για πράξεις ρέπος με ελληνικές τράπεζες.

Όλα αυτά καταγράφονται, την ώρα που οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται με… την πλάτη στον τοίχο, ενόψει της αναμενόμενης από τις αρχές του 2011 σύσφιξης της πολιτικής δανεισμού των εμπορικών τραπεζών από την ΕΚΤ. Το Euribor τριμήνου βρίσκεται πάνω από το επίπεδο του βασικού επιτοκίου της ΕΚΤ, στο 1,050%, καθώς οι τράπεζες προεξοφλούν περιορισμό των έκτακτων μέτρων ενίσχυσης της ρευστότητας από την ΕΚΤ. Σύμφωνα με το επικρατέστερο σενάριο, από τις αρχές του επόμενου χρόνου η ΕΚΤ θα σταματήσει να χορηγεί ρευστότητα απεριόριστα, σύμφωνα με τη ζήτηση από τις τράπεζες, και θα επαναφέρει το προηγούμενο καθεστώς ανταγωνιστικών προσφορών, όπου η ρευστότητα θα διανέμεται ανάλογα με τα επιτόκια που θα προσφέρουν οι τράπεζες στις δημοπρασίες.

Το κακό σενάριο για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι να μην έχουν καταφέρει ούτε οι μεγαλύτερες τράπεζες να ανοίξουν «χαραμάδες» πρόσβασης στη διατραπεζική αγορά ως τότε. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, το νέο έτος θα αρχίσει για τις τράπεζες με μια νέα, σοβαρή κρίση ρευστότητας, εκτιμούν τραπεζικά στελέχη, εκτός αν η ΕΚΤ κάνει τελικά πίσω και αποφασίσει να παρατείνει τη διάρκεια των απεριόριστων παροχών ρευστότητας…