Την αποφασιστικότητα του για εξαντλητικούς ελέγχους στους τραπεζικούς ισολογισμούς στην Ελλάδα, που θα κάνουν τα ευρωπαϊκά τεστ αντοχής να θυμίζουν… εκδρομή στην εξοχή, διαμηνύει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στις ελληνικές αρχές, καθώς διαπιστώνει ότι η «τοξικότητα» των ζημιών των τραπεζών για το ελληνικό Δημόσιο είναι εξαιρετικά υψηλή, η δεύτερη πιο επικίνδυνη στις περιφερειακές οικονομίες της Ευρωζώνης, μετά την Ιρλανδία!

Η ανησυχία του ΔΝΤ για την πιθανή δημοσιονομική επίπτωση στην Ελλάδα από τις ζημιές τραπεζών που θα κληθεί να καλύψει το Δημόσιο αντανακλάται στην τελευταία έκθεση για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα (Οκτώβριος 2010), όπου αφιερώνεται ειδικό ένθετο για να αξιολογηθεί η συσχέτιση τραπεζικών ζημιών με το κόστος δανεισμού των πιο αδύναμων περιφερειακών οικονομιών της Ευρωζώνης:

n  Σύμφωνα με την ανάλυση του ΔΝΤ για τις τέσσερις «ασθενείς» ευρωπαϊκές οικονομίες, η μεγαλύτερη μεταβολή στα spread  των CDS (ασφάλιστρα έναντι του κινδύνου χρεοκοπίας) των κρατών, όσο αυξάνονται οι προβλέψεις των αγορών για τις ζημιές των τραπεζών, εντοπίζεται, όπως άλλωστε αναμενόταν, στην Ιρλανδία. Όμως, η Ελλάδα έρχεται στη δεύτερη θέση, με μεγάλη διαφορά σε σχέση με την Πορτογαλία και την Ισπανία!

n  Έτσι, για κάθε δέκα ποσοστιαίες μονάδες αύξησης των προβλεπόμενων ζημιών των τραπεζών, το spread των CDS για τα εθνικά ομόλογα αυξάνεται κατά 70 μονάδες βάσης στην περίπτωση της Ιρλανδίας, κατά 25 μονάδες για την Ελλάδα και μόνο κατά 5 μονάδες για την Ισπανία και την Πορτογαλία.

n  Με απλά λόγια, ακόμη και αν ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου παρουσιάζει θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή του τριετούς προγράμματος σταθεροποίησης, η δυνατότητα της χώρας να περιορίσει το κόστος δανεισμού και να επιστρέψει στις αγορές θα συνδέεται σε μεγάλο βαθμό από την αντίληψη των αγορών για την υγεία των τραπεζικών ισολογισμών, αφού το Δημόσιο είναι υποχρεωμένο να επιβαρύνει το χρέος του όσο χρειάζεται για να στηρίξει το τραπεζικό σύστημα.

Στη σύγκριση Ελλάδας-Ιρλανδίας, που απασχολεί αρκετά τους διεθνείς αναλυτές, ασφαλώς το ιρλανδικό τραπεζικό σύστημα είναι πολύ πιο «τοξικό» για το Δημόσιο, λόγω του μεγάλου ενεργητικού του και των τεράστιων ζημιών. Όμως, στην Ελλάδα οι τράπεζες είναι ακόμη πιο στενά «δεμένες» με το κράτος, καθώς το φθινόπωρο του 2008 η κυβέρνηση Καραμανλή είχε την φαεινή έμπνευση να γίνει η πρώτη στην Ευρώπη που παρέχει υψηλές εγγυήσεις ακόμη και για τις καταθέσεις των νομικών προσώπων.

Έτσι, ακόμη και μια μικρή ελληνική τράπεζα είναι πλέον… πολύ μεγάλη για να κλείσει! Αν συνεκτιμηθούν τα τεράστια ποσά αποζημιώσεων που θα πρέπει να καταβληθούν σε φυσικά πρόσωπα και εταιρείες για τις καταθέσεις τους, ακόμη και οι μικρότερες ελληνικές τράπεζες θα δημιουργούσαν τεράστια βάρη στο Δημόσιο για να τεθούν σε εκκαθάριση.

Διαπιστώνοντας το… στενό δεσμό τραπεζών-Δημοσίου στην Ελλάδα, αλλά και ανησυχώντας για τις πραγματικές επιπτώσεις της τριετούς ύφεσης στους τραπεζικούς ισολογισμούς, το ΔΝΤ πιέζει ασφυκτικά την Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε οι έλεγχοι αντοχής των ελληνικών τραπεζών, που θα διεξαχθούν στο τέλος του έτους, υπό την εποπτεία της ΤτΕ και του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, να «μετρήσουν» χωρίς… ροζ γυαλιά τις πιθανές επιπτώσεις της κρίσης στην κεφαλαιακή βάση του τραπεζικού συστήματος.

Αυτό, όπως αναφέρουν στο «Β» τραπεζικά στελέχη με αντίληψη των παρασκηνιακών διαβουλεύσεων ΔΝΤ και ελληνικών αρχών, οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα και σε χειρότερες επιδόσεις των τραπεζών στους ελέγχους, σε σχέση με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά τεστ, χωρίς μάλιστα να αποκλείεται να βρεθούν και άλλες τράπεζες… παρέα με την ΑΤΕ στον κύκλο των ιδρυμάτων που θα βρεθούν κάτω από τον πήχη για την κεφαλαιακή επάρκεια.

Μετά το ιρλανδικό σοκ, όπου το δημοσιονομικό έλλειμμα ανέβηκε μέσα σε μια νύχτα στο ένα τρίτο του ΑΕΠ (!), ενσωματώνοντας το κόστος στήριξης της προβληματικής Anglo Irish Bank, το ΔΝΤ εμφανίζεται αποφασισμένο να μην επιτρέψει τον εκτροχιασμό του ελληνικού προγράμματος σταθεροποίησης από απροσδόκητα υψηλές ζημιές των τραπεζών, τις οποίες θα κληθεί να καλύψει το ελληνικό Δημόσιο.

Η αύξηση κεφαλαίου της Εθνικής, που επιβεβαίωσε τη δυνατότητα της μεγαλύτερης ελληνικής τράπεζας να απευθύνεται με επιτυχία στις αγορές για άντληση κεφαλαίων, έχοντας πλέον «μαξιλάρια» για την αντιμετώπιση και των πιο απαισιόδοξων σεναρίων, μετριάζει αρκετά τις ανησυχίες για την… τοξική σχέση τραπεζών – Δημοσίου, χωρίς όμως να απομακρύνει οριστικά τις απειλές, όπως εκτιμά το ΔΝΤ.

Θα πρέπει μάλιστα να σημειωθεί, ότι η τρόικα έχει αναθεωρήσει ελαφρώς το γενικό της σχεδιασμό για την Ελλάδα, σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις του μνημονίου και αυτό επιβαρύνει αρκετά το κλίμα για τις τράπεζες: αρχικά είχε προβλεφθεί να «μπουν στην άκρη» 10 δις. ευρώ για κεφαλαιακές ενισχύσεις τραπεζών από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, αλλά σήμερα, καθώς διαπιστώνεται ότι το ελληνικό χρέος αυξάνεται απροσδόκητα από αναλήψεις υποχρεώσεων του ευρύτερου δημόσιου τομέα και στατιστικές αλχημείες του παρελθόντος, η τρόικα σαφώς και θα επιθυμούσε να μειωθεί όσο περισσότερο γίνεται το τμήμα του διεθνούς δανείου, που θα κατευθυνθεί σε ενισχύσεις τραπεζών.

Σε κάθε περίπτωση, τα πραγματικά αποτελέσματα αυτών των πιέσεων για ταχύτερη εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος θα φανούν μετά τις εκλογές της 7^ης Νοεμβρίου, όταν θα πιάσουν δουλειά οι ελεγκτές για τα επόμενα τεστ αντοχής…