Τα σενάρια για τραπεζικούς γάμους «παγώνουν» και «αναθερμαίνονται» διαρκώς εδώ και μήνες, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις οι σεναριογράφοι ξεχνούν τα απλά τραπεζικά μαθηματικά, που οριοθετούν με αρκετή αυστηρότητα τα πλαίσια του εφικτού και του απίθανου, ενώ εξηγούν με αρκετή καθαρότητα γιατί η Εθνική Τράπεζα έχει μεγάλο προβάδισμα για την εξαγορά του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, κόντρα στους ευσεβείς πόθους των μεγάλων ιδιωτικών τραπεζών.

Η βασική υπόθεση εργασίας για τις επόμενες εξελίξεις στο τραπεζικό σύστημα είναι ότι το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, που εδώ και χρόνια βρίσκεται στο στόχαστρο μεγάλων ιδιωτικών τραπεζών, δεν θα συνεχίσει αυτόνομα την πορεία του. Με δεδομένο, ότι οι κοινοτικοί κανόνες για τον ανταγωνισμό απαγορεύουν μια αδιαφανή διαδικασία συμφωνίας της κυβέρνησης με άλλες τράπεζες για την τύχη του Τ.Τ., εύλογα υποθέτουν οι περισσότεροι αναλυτές, ότι το Ταμιευτήριο θα πουληθεί με ανοικτό, διεθνή διαγωνισμό. Εξίσου εύλογα υποθέτουν οι περισσότεροι, ότι οι ξένες τράπεζες δεν θα πλησιάσουν το διαγωνισμό, αφού δεν έχουν την παραμικρή πρόθεση να αναλάβουν σήμερα το ρίσκο εισόδου στην ελληνική αγορά, έστω και με ένα αξιόπιστο όχημα, όπως το Τ.Τ.

Ποια, λοιπόν, είναι η ελληνική τράπεζα, που ανεξάρτητα από άλλες παραμέτρους έχει το… μαθηματικό προβάδισμα για την εξαγορά του Τ.Τ.; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα έχει… ονοματεπώνυμο: η Εθνική Τράπεζα, που άλλωστε δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να εκμεταλλευθεί ευκαιρίες εξαγορών μετά τη μεγάλη αύξηση κεφαλαίου που υλοποιεί αυτή την περίοδο:

n  Μετά την αύξηση κεφαλαίου, η Εθνική θα γίνει η πρώτη τράπεζα που θα αποπληρώσει στο Δημόσιο την κεφαλαιακή ενίσχυση, διατηρώντας ταυτόχρονα κορυφαίο δείκτη επάρκειας κεφαλαίων. Θα γίνει, έτσι, η πρώτη και μοναδική μεγάλη τράπεζα, που θα μπορεί να προχωρήσει σε εξαγορά, χωρίς να ανησυχεί για «βέτο» από την Κομισιόν.

n  Αντίθετα, Alpha και Eurobank θα άρχιζαν την κούρσα με ένα μεγάλο… μείον (περίπου 1 δις. ευρώ για καθεμιά), το οποίο αντιστοιχεί στο ύψος των κεφαλαίων που θα πρέπει να επιστρέψουν στο Δημόσιο για να έχουν την άδεια της Κομισιόν να «μπουν στη μάχη» για το Τ.Τ. Ανάλογο θέμα υφίσταται και για την Τρ. Πειραιώς, που έχει μεν λάβει μικρότερη κεφαλαιακή ενίσχυση, αλλά στα τελευταία τεστ αντοχής είχε και το χαμηλότερο δείκτη επάρκειας κεφαλαίων στο ακραίο σενάριο από τις άλλες μεγάλες τράπεζες. Συμπέρασμα; Πριν από κάθε σκέψη για εξαγορά του Τ.Τ., όλες οι μεγάλες ιδιωτικές τράπεζες θα πρέπει να προχωρήσουν σε σημαντικές αυξήσεις κεφαλαίου, για να επιστρέψουν στο Δημόσιο τις κεφαλαιακές ενισχύσεις, ενώ η Εθνική θα το έχει ήδη κάνει πρώτη, έχοντας σαφές προβάδισμα.

n  Μια άλλη σοβαρή παράμετρος των μαθηματικών των τραπεζικών γάμων, που συχνά παραγνωρίζεται από αναλυτές, είναι το μείζον ζήτημα των θέσεων σε ομόλογα που διατηρούν όλες οι μεγάλες τράπεζες. Σε οποιαδήποτε συγχώνευση, τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα επιβάλλουν να αποτιμώνται οι καθαρές θέσεις των τραπεζών, με βάση τις τιμές των ομολόγων τους στην αγορά, ενώ σήμερα οι ελληνικές τράπεζες αποφεύγουν να τα αποτιμούν με βάση τις χαμηλές τους τιμές στην αγορά, κρατώντας τα στα τραπεζικά χαρτοφυλάκια (διακρατούμενα ως τη λήξη).

n  Το Ταμιευτήριο, μπορεί να έχει καθόλα ελκυστικούς δείκτες, έχει όμως και τη μεγαλύτερη έκθεση σε ομόλογα, σε σχέση με τα κεφάλαιά του (418% του Tier1,όπως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα του ΟΟΣΑ):

n  Αν θεωρηθεί δεδομένο, ότι το Τ.Τ. θα προσέλθει σε οποιαδήποτε συγχώνευση με αυτό, ή και μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο ομολόγων, τα οποία θα πρέπει να αποτιμηθούν περίπου 30% χαμηλότερα από την ονομαστική τους αξία, αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει ένα σημαντικό λογιστικό «βάρος» στο νέο ίδρυμα που θα δημιουργηθεί από μια συγχώνευση με άλλη τράπεζα.

n  Μετά την αύξηση κεφαλαίου και αφού θα έχει αποπληρώσει την κεφαλαιακή ενίσχυση του Δημοσίου, η Εθνική θα είναι η μοναδική τράπεζα με τόσο «άνετο» δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας, ώστε να μπορεί να ενοποιήσει την αξία των ομολόγων που κρατάει με αυτή των τίτλων που διατηρεί το Τ.Τ., χωρίς το λογιστικό «κούρεμα» να μετατρέπεται σε δυσβάστακτο «βαρίδι» για την κεφαλαιακή θέση της νέας τράπεζας. Είναι χαρακτηριστικό, ότι η κεφαλαιακή επάρκεια της Εθνικής επιτρέπει στην τράπεζα να «στέκεται» ακόμη και σε ενδεχόμενο «βαριάς» αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους με σημαντικό «κούρεμα» των πιστωτών.

Ποιο είναι το συμπέρασμα από μια… μαθηματική επεξεργασία των δεδομένων για τους πιθανούς τραπεζικούς γάμους; Ότι θεωρητικά όλες οι τράπεζες θα δώσουν τη «μάχη» για το Τ.Τ. επί ίσοις όροις, αλλά στην πραγματικότητα όλες οι άλλες τράπεζες που θα ενδιαφέρονταν να μπουν στο παιχνίδι θα χρειασθούν μεγάλες ενέσεις κεφαλαίων πριν προχωρήσουν, σε αντίθεση με την Εθνική που θα μπει στην κούρσα «σαν έτοιμη από καιρό»…

Υ.Γ. Μια ματιά στην έκθεση του Τ.Τ. και της ΑΤΕ σε κρατικά ομόλογα, σε συνδυασμό και με τα λοιπά γνωστά ανοίγματα στην κεφαλαιακή επάρκεια της ΑΤΕ αρκεί ίσως για να εξηγηθεί γιατί μια συγχώνευση των δύο τραπεζών θα είναι πολύ δύσκολη, χωρίς να συνδυασθεί με μια τεράστια ένεση κεφαλαίων…