Σε ένα τραγέλαφο με αρνητικό αντίκτυπο στη διεθνή αγορά εξελίσσονται τα προγραμματισμένα για τα μέσα Οκτωβρίου «ραντεβού» των ελληνικών τραπεζών με τα τεστ αντοχής της Τράπεζας της Ελλάδος, που τελικά θα πραγματοποιηθούν σε.. ανοικτή ημερομηνία, κάποια στιγμή «προς το τέλος του έτους», όπως αναφέρει η σχετική χθεσινή ανακοίνωση της ΤτΕ. Από τη σύγχυση, μόνο μια ελληνική τράπεζα βγαίνει σίγουρα ωφελημένη: η ATEbank.

Οι χθεσινοί χειρισμοί της ΤτΕ μόνο σε κεντρική τράπεζα χώρας που εφαρμόζει υπό το άγρυπνο βλέμμα των αγορών το αυστηρότερο σταθεροποιητικό πρόγραμμα της ιστορίας δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παραπέμπουν:

n  Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, οι αναλυτές των ξένων τραπεζών είχαν τη βεβαιότητα, ότι μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου θα διάβαζαν τα αποτελέσματα των επόμενων τεστ αντοχής στις ελληνικές τράπεζες, μετά τα πρόσφατα πανευρωπαϊκά. Στη σελίδα 95 της τελευταίας έκθεσης του ΔΝΤ, που δημοσιοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες, εμφανιζόταν πίνακας με τις εποπτικές υποχρεώσεις της ΤτΕ έναντι της τρόικας, όπου αναφερόταν ότι οι τακτικοί έλεγχοι κεφαλαιακής επάρκειας με προσομοίωση ακραίων συνθηκών θα διενεργούνται με ευθύνη της ΤτΕ 15 ημέρες μετά τη λήξη κάθε τριμήνου.

n  Αίφνης, όμως, οι Financial Times αποκάλυψαν την απόφαση αναβολής των ελέγχων και η ΤτΕ «κατάφερε» με καθυστέρηση αρκετών ωρών να επιβεβαιώσει το δημοσίευμα, ενώ στο μεταξύ η αναταραχή που είχε δημιουργηθεί ενέτεινε τις πιέσεις στις μετοχές των ελληνικών τραπεζών στο ΧΑ. Σε μια προσπάθεια συσκότισης της πραγματικότητας, η ανακοίνωση της κεντρικής τράπεζας τόνιζε μάλιστα, ότι η απόφαση της αναβολής δήθεν συμφωνήθηκε με την τρόικα από το καλοκαίρι, επειδή ούτως ή άλλως σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα μετά τα τεστ των ευρωπαϊκών αρχών δεν θα εμφανιζόταν κάποια σοβαρή αλλαγή στα αποτελέσματα των ελέγχων!

n  Όλοι οι παράγοντες της αγοράς αντιλήφθηκαν, βέβαια, το προσχηματικό αυτών των επιχειρημάτων: σε ένα σύστημα που δοκιμάζεται καθημερινά από μικρές και μεγαλύτερες επισφάλειες, τα στοιχεία 6μήνου (στα οποία βασίσθηκαν οι έλεγχοι των ευρωπαϊκών αρχών) προφανές είναι ότι μπορεί να έχουν σοβαρές διαφορές από τα στοιχεία 9μήνου, στα οποία θα έπρεπε να βασισθούν οι νέοι έλεγχοι. Σε κάθε περίπτωση, όμως, αν πράγματι η απόφαση για αναβολή των ελέγχων είχε ληφθεί από το καλοκαίρι (επίμονες πληροφορίες αναφέρουν ότι στην πραγματικότητα λήφθηκε μέσα στον Σεπτέμβριο) το απλούστερο που θα όφειλε να έχει κάνει η ΤτΕ, για να αποφευχθεί η σύγχυση στις αγορές σε μια κρίσιμη περίοδο, θα ήταν να έχει ανακοινώσει έγκαιρα την αναβολή, αντί να «τρέχει» πίσω από τα δημοσιεύματα του ξένου Τύπου, προσπαθώντας να δικαιολογήσει εκ των υστέρων τα αδικαιολόγητα.

Το εντυπωσιακό, όμως, της χθεσινής ανακοίνωσης, είναι ότι τοποθετεί τους επόμενους σε κάποιο απροσδιόριστο χρονικό σημείο «προς το τέλος του χρόνου», αφήνοντας σαφώς να εννοηθεί, ότι η ΤτΕ έχει την καλή διάθεση να περιμένει μέχρι να καταφέρουν οι ελληνικές τράπεζες να βελτιώσουν την εικόνα της κεφαλαιακής τους επάρκειας.

Ορισμένοι αναλυτές έσπευσαν να συνδέσουν αυτή την… εποικοδομητική αναμονή με την επικείμενη αύξηση κεφαλαίου της Εθνικής, που θα έχει ολοκληρωθεί μέσα στον Οκτώβριο. Όμως, αυτό το σενάριο δεν έχει βάση: αρκεί να αναλογισθεί κανείς, ότι η ΕΤΕ πέρασε με ευκολία τα προηγούμενα τεστ και το πιθανότερο ήταν ότι θα περνούσε και πάλι με άνεση τον πήχη, ακόμη και χωρίς να έχει ολοκληρώσει την αύξηση των 1,8 δις. ευρώ.

Άλλοι λένε, ότι μέχρι το τέλος του έτους, αν πάει καλά η αύξηση της Εθνικής, θα προχωρήσουν πολύ γρήγορα σε κινήσεις άντλησης κεφαλαίων και άλλες τράπεζες (πολλά σενάρια ακούγονται, χωρίς να επιβεβαιώνονται ή να διαψεύδονται επισήμως για την Eurobank και την Τράπεζα Πειραιώς), ώστε να εμφανισθεί μια ακόμη καλύτερη εικόνα του  συστήματος στους ελέγχους.

Αυτό το σενάριο δεν μπορεί να αποκλεισθεί, όμως, η μόνη τράπεζα που με βεβαιότητα ωφελείται από την αναβολή δεν είναι άλλη από την ATEbank, τη μοναδική ελληνική τράπεζα που στο ακραίο σενάριο των ευρωπαϊκών ελέγχων πέρασε αρκετά κάτω από τον πήχη για το Tier 1 (4,43%, έναντι ελάχιστου ορίου 6%). Μάλιστα, έγκυρες πληροφορίες του «B» αναφέρουν, ότι μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των ευρωπαϊκών ελέγχων στην ATEbank επιταχύνθηκαν απότομα οι εκροές καταθέσεων, λόγω της αρνητικής δημοσιότητας –κακώς, βέβαια, συνέβη αυτό, αφού για τη σταθερότητα της ATEbank και των άλλων μεγάλων τραπεζών υπάρχουν πλέον πολλές και ισχυρές εγγυήσεις.

Στην τελευταία έκθεση του ΔΝΤ αναφερόταν με αρκετή έμβαση, ότι η κυβέρνηση είχε αναλάβει τη δέσμευση να υποβάλει εντός του Σεπτεμβρίου σχέδιο εξυγίανσης της ΑΤΕ στην Κομισιόν, ώστε να δοθεί η έγκριση για άμεση αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας, την οποία έχει δηλώσει ότι θα καλύψει η κυβέρνηση. Η προθεσμία αυτή, όμως, είναι πλέον βέβαιο ότι θα χαθεί, αφού η κυβέρνηση δεν αντέχει πολιτικά να ανοίξει το λεπτό θέμα της εξυγίανσης της ΑΤΕ, που θα έχει υψηλό πολιτικό κόστος στην επαρχία, λίγο πριν ανοίξουν οι κάλπες για τις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Έτσι, η αύξηση κεφαλαίου και η έναρξη εφαρμογής του σχεδίου εξυγίανσης μετατέθηκε σιωπηλά μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου και όλως τυχαίως αναβλήθηκε παράλληλα για το τέλος του χρόνου ο προγραμματισμένος έλεγχος των τραπεζών. «Μόνο ζημιά θα γινόταν στην ΑΤΕ και το τραπεζικό σύστημα, αν το νέο τεστ αντοχής γινόταν μόνο για να επιβεβαιωθεί το σοβαρό πρόβλημα κεφαλαιακής επάρκειας της ΑΤΕ», εκτιμά στέλεχος μεγάλης τράπεζας, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο να χαθούν και πάλι καταθέσεις, λόγω της αρνητικής δημοσιότητας.

Δυστυχώς, όμως, αυτή η εύλογη αναβολή, λόγω του προβλήματος της ΑΤΕ, αντί να έχει έγκαιρα αποφασισθεί και ανακοινωθεί από το καλοκαίρι, αφέθηκε να ανακοινωθεί υπό την πίεση δημοσιευμάτων στο εξωτερικό με μεγάλη καθυστέρηση, δημιουργώντας εύλογα απορίες στους αναλυτές και εντείνοντας αδικαιολόγητα την καχυποψία για την πραγματική κατάσταση του τραπεζικού συστήματος…