Menu

Η Μέρκελ μόλις παρέδωσε το μέλλον στους αντιπάλους της

angie and olaf scholzΟ πιθανός διορισμός του Δήμαρχου του Αμβούργου Όλαφ Σολτς ως υπουργός Οικονομικών είναι ίσως το πιο σημαντικό αποτέλεσμα των συνομιλιών του γερμανικού συνασπισμού, οι οποίες τελικά ολοκληρώθηκαν την Τετάρτη μετά από μια ακόμη ολομέλεια.

Είναι μια σημαντική παραχώρηση της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, η οποία θα μπορούσε να βλάψει το κόμμα της στον επόμενο εκλογικό κύκλο και ακόμη και να ανοίξει τον δρόμο για μια αναβίωση της γερμανικής κεντροαριστεράς.

Αφού μόλις κατάφεραν να πείσουν τους εκπροσώπους σε συνάντηση του κόμματος τον περασμένο μήνα για να υποστηρίξουν περαιτέρω συνομιλίες συνασπισμού με τους Χριστιανοδημοκράτες της Μέρκελ (CDU) και τους βαυαρούς συμμάχους τους, τη Χριστιανοκοινωνική Ένωση (CSU), οι ηγέτες του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) αναζητούσαν μια μεγάλη νίκη στο τελικό στάδιο των διαπραγματεύσεων. Θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία για να σταματήσουν οι γιατροί από το να χρεώνουν περισσότερο για ασθενείς ιδιωτικής ασφάλισης υγείας ή να περιορίζουν την προσωρινή απασχόληση. Κάποια πρόοδος - αλλά όχι ένα τεράστιο βραβείο για το SPD - επιτεύχθηκε και στα δύο ζητήματα. Αντί αυτού, η Μέρκελ και οι συντηρητικοί της συμβιβάστηκαν σε κάτι που μπορεί να καταλήξει να είναι πιο σημαντικό για το SPD – τα υπουργικά χαρτοφυλάκια. Το κεντροαριστερό κόμμα πήρε τρεις από τις βασικές θέσεις: τα οικονομικά, τις εξωτερικές υποθέσεις και την εργασία. Όπως έγραψε ο νομοθέτης της CDU Όλαβ Γκούτινγκ στο Twitter, «τουλάχιστον έχουμε κρατήσει το γραφείο του καγκελαρίου».

Ο ηγέτης του SPD, Μάρτιν Σουλτς, παίρνει το χαρτοφυλάκιο του εξωτερικού, το οποίο έχει νόημα δεδομένου ότι διετέλεσε πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αλλά το υπουργείο Οικονομικών είναι το μεγαλύτερο βραβείο για το SPD. Οι υπουργοί Οικονομικών είναι παραδοσιακά σεβαστοί και δημοφιλείς στη Γερμανία, και αυτή είναι μια τεράστια ευκαιρία για τον Σολτς - και μια πλατφόρμα από την οποία, ενδεχομένως, θα μπορούσε να οδηγήσει το κόμμα του στις επόμενες εκλογές. Για να συμβεί αυτό, πρέπει να ανταποκριθεί στα υψηλά πρότυπα που έθεσε ο για χρόνια προκάτοχός του, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος τώρα είναι πρόεδρος του γερμανικού κοινοβουλίου.

Ο Σολτς γνωρίζει καλά τη χρηματοοικονομική ατζέντα. Έγραψε το φορολογικό μέρος του εκλογικού προγράμματος του SPD και κατά τη διάρκεια της τελευταίας κυβερνητικής περιόδου συνεργάστηκε με τον Σόιμπλε σε μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση της οικονομικής σχέσης των γερμανικών κρατιδίων με το ομοσπονδιακό κέντρο - ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς του υπουργού, και εξαιρετικά απόκρυφο και πολιτικά δύσκολο. Αλλά είναι πρωτίστως πολιτικός που δηλώνει ότι ξέρει πώς να οδηγήσει το κόμμα του από αυτό που πρόσφατα έμοιαζε με μια θανάσιμη βουτιά.

Αφού οι ψηφοφόροι παρέδωσαν στο SPD το χειρότερο αποτέλεσμα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο τον Σεπτέμβριο, ο Σολτς δημοσίευσε ένα συναρπαστικό έγγραφο. Εάν το μέλλον αφορά την τεχνολογική πρόοδο, έγραψε, ο ρόλος του κόμματος ήταν να εξηγήσει πώς αυτή η πρόοδος θα σήμαινε περισσότερη, όχι λιγότερη, ευημερία για ανθρώπους που δεν συμμετείχαν άμεσα στην τεχνολογική επανάσταση. Το SPD, σύμφωνα με τον Σολτς, πρέπει να επικεντρωθεί στο να φέρει την προστασία των εργαζομένων της παλιάς οικονομίας στη νέα.

Την ίδια στιγμή, έγραψε ο Σολτς, το κόμμα θα πρέπει να βρει έναν τρόπο να αγκαλιάσει την ευθύνη των κυβερνήσεων ενώ ταυτόχρονα πιέζει και προστατεύει τις θέσεις πολιτικής του. Ο Μάρτιν Σουλτς, ο οποίος είχε την αντίθετη άποψη, ενέδωσε καθώς αυξανόταν η πίεση από την πραγματιστική, επιχειρηματικά προσανατολισμένη πτέρυγα του κόμματός του, που περιλαμβάνει τον Σολτς.

Πολλοί ερμήνευσαν τη στάση του Σολτς αμέσως μετά τις εκλογές ως πρόκληση ηγεσίας, κάτι που έσπευσε να αρνηθεί. Αλλά με τον Σουλτς τώρα να αποχωρεί από την ηγεσία του κόμματος για να επικεντρωθεί στην υπουργική εργασία και με τον Σολτς να ανακηρύσσεται πιθανώς αναπληρωτής καγκελάριος εκτός από υπουργός οικονομικών, μπορεί στην πραγματικότητα να σημειωθεί αλλαγή ηγεσίας.

Οι πιθανότητες επιτυχίας του Σολτς αυξήθηκαν όταν οι συνομιλίες οδήγησαν σε πρόσθετες δαπάνες ύψους 46 δισεκατομμυρίων ευρώ: είναι πάντα ωραίο να βλέπουμε τη διανομή μετρητών και όχι τη σύσφιξη των λουριών. Αλλά, παρά τις μετριοπαθείς απόψεις του Σολτς, οι εταίροι της Γερμανίας στην ευρωζώνη δε θα πρέπει να περιμένουν ότι θα είναι ο αντίποδας του Σόιμπλε. Ο Σολτς έχει υποστηρίξει επίσημα τη σκληρή στάση της γερμανικής κυβέρνησης στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια των σκληρών διαπραγματεύσεων του πακέτου βοήθειας του 2015. Όπως και ο διάσημος προκάτοχός του, θα δεχτεί να διακινδυνεύσουν τα χρήματα των γερμανών φορολογούμενων μόνο σε αντάλλαγμα για πολιτικές δεσμεύσεις. Ανεξάρτητα από το πόσο θετικοί είναι τόσο ο ίδιος όσο και ο Σουλτς για μια στενότερη Ευρωπαϊκή Ένωση και πόσο υποστηρικτικοί είναι στα σχέδια του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, η Γερμανία δε θα ξεκινήσει ξαφνικά να υποστηρίζει την κατανομή των οικονομικών επιβαρύνσεων με την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία. Και αν ο Σολτς κλίνει προς αυτή την κατεύθυνση, η Μέρκελ - και ο Σόιμπλε με τον κοινοβουλευτικό του ρόλο - θα τον τραβήξουν πίσω.

Τελευταία φορά που η Μέρκελ συνεργάστηκε με έναν υπουργό Οικονομικών του SPD – τον Πέερ Στάινμπρουκ μεταξύ του 2005 και του 2009 - το SPD έχασε ψήφους στις επόμενες εκλογές. Σήμερα, όμως, δεν έχει να πάει πουθενά αλλού παρά προς τα πάνω. Έχει πέσει πολύ κάτω από το 20% στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις. Αυτό απαιτεί από τους υπουργούς και ειδικότερα από τον Σολτς να διατηρούν όσο το δυνατόν υψηλότερο προφίλ, να είναι όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητοι και να εμποδίζουν το κόμμα της Μέρκελ να διεκδικεί πιστώσεις για τις επιτυχίες του SPD. Αυτό θέτει τους συντηρητικούς σε μειονεκτική θέση: η Μέρκελ είναι απίθανο να κατέβει στις εκλογές το 2021 και κανένας από τους συμμάχους της δεν παίζει τόσο σημαντικό ρόλο όσο ο Σολτς στη νέα κυβέρνηση συνασπισμού. Δεν είναι σαφές από την πιθανή διανομή χαρτοφυλακίων, ποιον θα επιλέξει η Μέρκελ ως διάδοχό της - και αυτό είναι ένα πρόβλημα για το μπλοκ CDU/CSU. Είναι σχεδόν σαν η Μέρκελ να θέλει το SPD να κερδίσει όταν δε θα είναι πλέον στη θέση του οδηγού.   

back to top